Το γράμμα “Κ”

. Μέρος 1ον από 7 .
***Κάππα : Το γράμμα “Κ”, που στα σήματα “μορς” αντιστοιχεί με το γράμμα “K”, σημαίνεται με παύλα – τελεία -παύλα ( – . – ) και σημαίνει “Επιθυμώ να επικοινωνήσω μαζύ σας” ή “Πρόσκληση για μεταβίβαση”. Το έγχρωμο σημείο (σημαία), που σηκώνουμε στον ιστό, από το σηματοθέσιο, είναι μια σημαία, που το μισό της μέρος (το φέρον τα σημεία ανακρεμάσεως) έχει κίτρινο χρώμα , το δε ελεύθερο που κυματίζει (το άλλο μισό), έχει μπλέ χρώμα. Η φωνητική του παράσταση στα ελληνικά είναι “ΚΕΝΟΝ” και διεθνώς “KILO”.
***Καβάκι (το): Λέμε την μικρή προεξοχή της ακτής στην θάλασσα.
***Καβαλλέτο (το): Το “ικρίωμα/σκαλωσιά” (βλέπε λέξεις) στήριξης του μηχανισμού του χειροκίνητου πηδαλίου. “Καβαλλέτα” λέγαμε και τα υποστηρίγματα, σε σχήμα ¨”Π”, που χρησιμοποιούσαμε στη Σχολή, για να αποθέσουμε τις λέμβους αγώνων, μετά τις παιδιές.
***Καβάντζα (η): Η κοινή ονομασία της “επικάλυψης” (βλέπε λέξη). Αυτό που προνοούμε να έχουμε “επί πλέον” για να καλύψουμε τυχόν ανάγκες μας.
***Καβατζάρω: Ακούγεται και “καβεζάρω”.Σημαίνει περιπλέω, παραλλάσσω, παρακάμπτω, πχ καβατζάρω τον κάβο, δηλαδή ,περιπλέω τον κάβο, περνάω τον κάβο, παρακάμπτω τον κάβο. Επίσης φέρνω τον κάβο απ΄ την μια πλευρά στην άλλη του πλοίου.
***Καβίλια (η): Κοινή ονομασία του εργαλείου, που ονομάζεται “κέστρα” (βλέπε λέξη) και χρησιμεύει στη σχοινοπλοκία.
***Καβίλιες (οι): Λέγονται οι ακτίνες του τιμονιού (της ρόδας), που τιμονεύει το σκάφος ή και γενικά οι ακτίνες κάθε τροχού.
***Καβίλια κεστρωτή (η): Η βραχεία “αμμάτιση” (βλέπε λέξη).
***Καβιτέλλο (ο): Ο “σημαντήρας” (βλέπε λέξη) Τον συνάντησα και με την ονομασία “καβιτέλλο”.
***Καβοδεσία (η): Η πρόσδεση/λύση, από “καβοδέτη” (βλέπε λέξη) των κάβων του πλοίου, στον προβλήτα κατά τον κατάπλου/απόπλου του.
***Καβοδέτης (ο): Ο εντεταλμένος λιμενεργάτης, που χειρίζεται τους κάβους του πλοίου στον προβλήτα, κατά τον κατάπλου/απόπλου του σκάφους.
***Καβολάργανο (το): Η κοινή ονομασία του “περίτροχου” (βλέπε λέξη). Σχοινί με ενωμένα άκρα, που χρησιμεύει σαν ιμάντας και μας βοηθάει, να έλξουμε ογκώδη κάβο/καδένα, με τον «εργάτη/βαρούλκο» (βλέπε λέξεις).
***Κάβος (ο) : Κοινή ονομασία του “ακρωτηρίου” (βλέπε λέξη). Άλλες ονομασίες που δίνονται στους “κάβους” είναι: “άκρα”, “κεφαλή”, “γλώσσα” και “πούντα” (βλέπε αντίστοιχες λέξεις).
***Κάβος (ο): : Χοντρό και με αντοχές σχοινί, που το χρησιμοποιούμε για να δέσουμε το πλοίο σε μια λιμενική εγκατάσταση. Το λέμε και “ρεμέτζο”, “τόνο”, “κάλως” ,”γούμενα”, “παλαμάρι” και “καλώδιο” (βλέπε αντίστοιχες λέξεις). Η ονομασία “κάβος” έχει επικρατήσει, για να εκφράσει τα σχοινιά, που χρησιμοποιούμε στο πλοίο για το δέσιμο/ρεμιτζάρισμα. Επίσης θυμάμαι ότι, όταν θέλαμε να “λύσουμε” τους κάβους απ΄την στεριά, λέγαμε το κέλευσμα “μόλα όλα” ή ¨μόλα κάβο” ή “μόλα” ή “μπάντου”. Επίσης την λέξη «κάβο» την χρησιμοποιούμε στην έκφραση “παίρνω κάβο”, που σημαίνει ότι “παίρνω είδηση/χαμπάρι” .
***Κάβος απόγειος (ο): Κοινώς “πρυμάτζα”. Το χοντρό σχοινί που δίνουμε όταν πρυμνοδετούμε το πλοίο. Το λέμε και “παλαμάρι” (βλέπε λέξη).
***Καβοσύρτης (ο): «Σύσπαστο» , το κοινώς “παλάγκο”, που το χρησιμοποιούμε στην άκρη του «αγόμενου» άλλου παλάγκου, για να αυξήσουμε την ελκτική μας δύναμη.(Βλέπε αντίστοιχες λέξεις).
***Καβούκι (το): Η κοινή ονομασία του “όστρακου” (βλέπε λέξη).
***Κάβουρας (ο): Το λέμε και «παπαγάλο». Εκτός απ΄το γνωστό μας θαλασσινό, ονομάζεται έτσι και ένα εργαλείο, για βίδωμα/ξεβίδωμα, που διαθέτει ρυθμιζόμενη λαβίδα, προκειμένου να προσαρμόζεται στο πάχος του αντικειμένου.
***Καβούρι (το): Εκτός του γνωστού μας θαλασσινού κάβουρα, λέμε και στην κοινή ναυτική γλώσσα, την άγκυρα με “νύχια” και ειδικά αυτές που δεν έχουν “στύπο”, τις “άστυπες” (βλέπε λέξεις).
***Καβουρολόγος (ο): Βλέπε παρακάτω “καβουροσύρτης”.
***Καβουροσύρτης (ο): Ονομάζεται και “καβουρολόγος” (βλέπε λέξη). Εργαλείο της ψαρικής για να συλλέγουμε καβούρια.
***Καγιάκ (το): Ελαφρότατα πλεούμενα των εσκιμώων για το ψάρεμα και όχι μόνον. Έχουν μήκος περί τα 6 μ. και κωπηλατούνται με ένα «κουπί» ,που έχει δύο «παλάμες» από έναν και μόνο κωπηλάτη.΄Ο τύπος του “καγιάκ” χρησιμοποιείται και για λεμβοδρομίες και ψυχαγωγία.(Βλέπε λέξεις).
***Καγκελαρία (η): Η γραμματεία.
***Κάγκελο (το): Η κοινή ονομασία της “κιγκλίδας” (βλέπε “κιγκλίδωμα” παρακάτω) .Γράφεται και “κάγκελλο”.
***Καδένα (η): Η κοινή ονομασία της “αλυσίδας” (βλέπε λέξη), στη γλώσσα των ναυτικών.
***Καδέρνο (το): Το κοινό “τετράδιο”.
***Κάδος (ο): Κοινώς “μπουγέλο”. Αγγείο ρευστού υγρού. Άλλες ονομασίες που το συναντούμε είναι: “Κουβάς”, “Αντλίον”, “Γερδέλι” (βλέπε αντίστοιχες λέξεις).
***Καδρόνι (το): Ξύλινος στύλος, δοκάρι τετράγωνης ή ορθογώνιας τομής.
***Καζάνι (το): Η κοινή ονομασία του “λέβητα” του πλοίου (βλέπε λέξη).
***Καζαντζής (ο): Ο κατασκευαστής καζανιών, ο λεβητοποιός.
***Καζάρμα (το): Το “στρατόπεδο”. Τόπος όπου είναι εγκαταστημένες μονάδες των Ενόπλων Δυνάμεων.
***Καθαλάτωση (η): Η επικάλυψη των εσωτερικών τοιχωμάτων του ατμολέβητα με άλατα και η ενέργεια αφαίρεσης των αλάτων.
***Κάθαμμα (το): Είδος δεσίματος, που συνδέει δύο σχοινιά ή στερεώνει ένα σχοινί με την “γάσα” του (βλέπε λέξη) σ΄ένα δοκάρι. Είναι και το κομπόδεμα.
***Καθαίρεση (η): Το οποιοδήποτε κατέβασμα. Χρησιμοποιείται πολύ, στο κατέβασμα των λέμβων στη θάλασσα π.χ. λέμε “καθαίρεση πετρελαιακάτου” και όχι “κατέβασμα πετρελαιακάτου”.
***Καθαίρεση από τον βαθμό (η): Η αφαίρεση στρατιωτικού αξιώματος. Πολύ βαριά ποινή.
***Καθαιρώ: Ρίχνω κάτω βίαια, κατεβάζω κάτω, υποστέλλω. Υπάρχει και το ρήμα “καθαίρω” (με αλλαγή στον τονισμό) αλλά σημαίνει “καθαρίζω/εξαγνίζω”.
***Καθαιρώ το «επιστήλιο»: Παίρνω κάτω το “τσιμπούκι” (βλέπε λέξεις).
***Καθαιρώ το ιστίο: «Μαϊνάρω» το πανί (βλέπε λέξη).
***Κάθαμμα (το): Κοινώς “ράμμα” (βλέπε λέξη). Γίνεται με λεπτό σχοινί, για να συνδέσουμε δυο σχοινιά με τις γάσες τους ή τα ψέλια/ροδάτζες τους ή να στερεώσουμε ένα αντικείμενο σε δοκάρι.
***Καθάπτω: “Κοτσάρω”, “Προσδένω” π.χ. δένω κάβο (βλέπε λέξεις).
***Καθαρή χωρητικότητα (η): Είναι η χωρητικότητα του πλοίου μετά την αφαίρεση, από την “ολική χωρητικότητα”, των “εκπιπτόμενων χώρων”, όπως οι χώροι διαμονής/ενδιαίτησης του πληρώματος, των αποθηκών κλπ.
***Καθαρισμός (ο): Κοινώς το καθάρισμα, το πάστρεμα, το πλύσιμο. Δουλειά επιβεβλημένη για την καλή λειτουργία του σκάφους.
***Καθαρισμού κοίλου, φυσίγγι (η): Τύπος φυσίγγης, που την χρησιμοποιούμε σε περίπτωση αφλογιστίας, για να καθαρίσουμε τον σωλήνα του πυροβόλου.
***Κάθαρση (η): Κοινώς “καραντίνα” (βλέπε λέξη παρακάτω).
***Κάθαρσης, αγκυροβόλιο (το): Κοινώς “λαζαρέτο” ,το επίσημα αποκαλούμενο “λοιμοκαθαρτήριο” (βλέπε λέξεις). “Κάθαρση” ενός πλοίου χρειάζεται να γίνει, για να αποφευχθεί, η δια θαλάσσης μετάδοση λοιμωδών νόσων.
***Κάθαρσης σήματα (τα): Την ημέρα η “κίτρινη” σημαία και την νύχτα το κόκκινο φως πάνω από το λευκό φως, (βλέπε και παρακάτω “καραντίνα”)..
***Καθέκτης (ο): Κοινώς το “καπάκι” (βλέπε λέξη παρακάτω). Ένα κατασκεύασμα που φράζει τα ανοίγματα των καθόδων στο εσωτερικό του σκάφους για ευνόητους λόγους.
***Κάθεμα (το): Το “έκταμα”, το “καλούμο” (βλέπε λέξεις).
***Καθέλκυση (η): Επίσημα η “καθολκή” (βλέπε λέξη παρακάτω). Κοινώς το ρίψιμο του σκάφους στο νερό, από το ναυπηγείο, είτε νεότευκτου είτε επισκευασθέντος .
***Κάθες: Κοινώς η “καλούμα” (βλέπε λέξη παρακάτω). Το κέλευσμα “κάθες”, δεν ακούγεται πλέον. Λεγόταν όπως, “κάθες τον κάβο”, που σήμαινε “άφησε τον κάβο σιγά-σιγά, ελεγχόμενα, να χαλαρώσει λίγο”. Αντικαταστάθηκε με το “καλούμα”. Το κεντρικό νόημα είναι “άφησε λίγο το σχοινί να φύγει”, όχι “κόψε”, ούτε “άστο εντελώς”.
***Κάθετη μορφή πλώρης (η): Η γραμμή της πλώρης (“στείρα”/”κοράκι”/”ποδόστημα πλώρης”) είναι ευθύγραμμη και κάθετη στο επίπεδο της θάλασσας.
***Κάθετη μορφή πρύμης (η): Η γραμμή της πρύμης είναι κάθετη, από το κύριο κατάστρωμα μέχρι την ίσαλο γραμμή. Μετά καμπυλώνει μέχρι την τρόπιδα.
***Καθετή (η): Ακούγεται και “καθητή” (βλέπε λέξη παρακάτω). Σύνεργο ψαρικής , από “μισινέζα” (βλέπε λέξη) με αγκίστρι/ια στην άκρη, κι ένα μικρό βάρος, για την γρήγορη καταβύθιση. Ένα είδος “καθετής” είναι και η “ζόγκα” (βλέπε λέξη) για μεγάλα βάθη.
***Καθετόμετρο (το): Όργανο που μετράμε την κατακόρυφη απόσταση δύο τυχαίων σημείων.
***Κάθετος (ο/η/το) : Ο διευθυνόμενος κατακόρυφα (όπως η βολίδα στη βυθομέτρηση). Αυτός που σχηματίζει ορθή γωνία. Το «κάθετος» εκφράζεται και με την λέξη «απίκο» (βλέπε λέξη).
***Κάθετος κύκλος (ο): Ο μέγιστος κύκλος που διέρχεται από το “ζενίθ” και το “ναδίρ” κάθε τόπου. Ως “πρώτος κάθετος του τόπου” χαρακτηρίζεται ο κάθετος κύκλος που περνάει από τον απηλιώτη και τον ζέφυρο.
***Κάθετος, πρωραία (η): Η κάθετη γραμμή, στο βασικό επίπεδο αναφοράς, που περνάει από το σημείο τομής της ισάλου σχεδίασης με το επίπεδο συμμετρίας του πλοίου.
***Κάθετος, πρυμναία (η): Η κάθετη γραμμή, στο βασικό επίπεδο αναφοράς, που περνάει από τον άξονα περιστροφής του πηδαλίου.
***Καθήκον (το): Μια λέξη με βαρύνουσα σημασία για τους εργάτες της θάλασσας και όχι μόνον. Είναι η υποχρέωση να κάνεις αυτό που πηγάζει από τη συνείδηση/κοινωνία/θρησκεία/πολιτεία/ηθικό νόμο/έθιμο, την ύπαρξή σου, σαν μέλος μιας κοινωνίας.
***Καθηλώ: Κοινώς “καρφώνω”.
***Καθητή (η): Η “καθετή” (βλέπε λέξη παραπάνω).
***Καθίζω το σκάφος: «Προσαράζω», “εξοκέλλω”, “εξωκείλω”, “ξώκειλα” (βλέπε λέξεις). Η «προσάραξη» του σκάφους μπορεί να γίνει ηθελημένα ή αθέλητα. Στην περίπτωση που γίνει «ηθελημένα», θα συντρέχει κάποιος λόγος και για αυτό επιλέγεται η λύση της «προσάραξης» για να αποφευχθούν χειρότερες επιπτώσεις.
***Καθιζάνω: Βυθίζομαι υπό το βάρος μου, αλλά και υφίσταμαι κάμψη , κυρτώνω (βλέπε παρακάτω λέξη “καμπύλο”). Η κατακόρυφη μετακίνηση προς τα κάτω που επιφέρει βύθιση της επιφάνειας.
***Καθίημι σχοινί: Σημαίνει “μολάρω το σχοινί”, “καλουμάρω το σχοινί”, το αφήνω να φύγει.
***Καθίημι το χαλαρό σχοινί:΄Η έκφραση σημαίνει ότι “καλουμάρω το μπόσικο σχοινί”.
***Καθιμάω: Καταβιβάζω με σχοινί.
***Κάθισμα λέμβου (το): Το “σέλμα”, ο “πάγκος” (βλέπε λέξεις).
***Καθισμένο πλοίο (το): Βλέπε έκφραση “καθίζω το σκάφος”.
***Καθοδική προστασία (η): Προστατεύει το σκάφος από την ηλεκτρολυτική διάβρωση, που στην περιοχή των υφάλων, λόγω της καλής αγωγιμότητας της θάλασσας, προσβάλλει άξονα , έλικα και τα διάφορα μέταλλα.
***Κάθοδος (η): Κοινώς “κουβούσι” . Άνοιγμα στα καταστρώματα/υποστρώματα του σκάφους, που οδηγεί από τα ψηλότερα στα χαμηλότερα και τούμπαλιν, για συγκοινωνία/ φορτοεκφόρτωση/αερισμό . Η “κάθοδος” φέρει γύρω-γύρω μια “βαλβίδα/παραπέτο” (“κάσα του κουβουσιού”) υπερυψωμένη, για να παρεμποδίζει την εισροή νερών, που τυχόν υπάρχουν, επί του καταστρώματος. Η “κάθοδος/κουβούσι” κλείνει με τον “καθέκτη/καπάκι” της.(Βλέπε αντίστοιχες λέξεις/εκφράσεις).
***Καθολκή (η): Έτσι ονομάζεται επίσημα η “καθέλκυση” (βλέπε λέξη παραπάνω).
***Καθορμίζω: Αγκυροβολώ για αρκετό χρόνο παραμονής “στην άγκυρα”. Αράζω. Να λάβουμε υπόψη μας ότι, με το “προσορμίζω” εννοούμε “αράζω για λίγο”, με το δε “εξορμίζω” εννοούμε “βγαίνω απ΄ το λιμάνι/όρμο”.
***Καθρέπτης (ο): Η κοινή ονομασία του “άβακα” του σκάφους (βλέπε λέξη). Άλλες ονομασίες του “καθρέπτη” είναι: “παπαδιά”, “ανάκλιντρον”, “αϊνάς” (βλέπε αντίστοιχς λέξεις).
***Καΐκι (το): Ο γνωστός τύπος σκάφους με μυτερή πλώρη και πρύμη, που εξυπηρέτησε την μικροακτοπλοϊα και κυρίως την αλιείαν.
***Καϊκιά (η): Το φορτίο που μπορεί να χωρέσει ένα καΐκι.
***Καϊκιάτικα (τα): Ο ναύλος καϊκιού.
***Καικίας (ο): Ο “γραιγολεβάντες”. Ονομασία του βορειοανατολικού (σύντμηση ΒΑ) ανέμου, από τους αρχαίους Έλληνες. Λεγότανε και “Ελλησπόντιος”. Η επίσημη, τώρα, ονομασία του είναι “Μέσης” και κοινώς ονομάζεται “Γραίγος/Γρέγος”. Χαρακτηρίζεται σαν άστατος και φορέας κακοκαιρίας.
***Καϊκοβάπορο (το): Τύπος μεγάλου καϊκιού που έχει εκλείψει πια.
***Καϊκτσής και καϊξής (ο): Ο ιδιοκτήτης καϊκιού, αλλά, κατ΄ επέκταση και το πλήρωμα του καϊκιού.
***Καινούργιος πάγος (ο): Πάγος με πάχος κάτω των 10 εκατ. του μέτρου.
***Καιρόν (η έκφραση είναι “εις τον καιρόν”): Συνηθίζεται αυτή η έκφραση από τους ναυτικούς, όταν θέλουν να ακυρώσουν το οτιδήποτε έχουν πει. Δηλαδή “Αστο να το πάρει ο καιρός”.
***Καιρός (ο)¨: Όταν λέμε την λέξη “καιρός”, βασικά, εννοούμε το σύνολο των μετεωρολογικών φαινομένων, που παρατηρούνται στην ατμόσφαιρα, σε τόπο και χρόνο. Επίσης εννοούμε την χρονική στιγμή ή διάρκεια όπως “τον καιρό εκείνον”.
***Καιρός (ο): Η γνώση των “καιρικών συνθηκών” που επικρατούν στις περιοχές, που θα εξελιχθεί ο πλους του σκάφους, αποτελούν ουσιαστικό παράγοντα και λαμβάνεται σοβαρά υπόψη από τον ιθύνοντα για αποφάσεις.
***Κακκαβιά (η): Η ψαρόσουπα των ψαράδων. Οι ψαράδες της Μασσαλίας-Γαλλίας, σαν γνήσιοι απόγονοι των Φωκαέων,- φτιάνουν την γνωστή μας “μπουγιαμπέσα” (bouillabaise).
***Κακκαβοπυρφόρο πλοίο (το): Βυζαντινό πολεμικό πλοίο εφοδιασμένο με το “υγρό πυρ”.
***Κακοθάλασσος (ο/η/το): Το σκάφος που κουνάει/κλυδωνίζεται εύκολα σε τρικυμισμένη θάλασσα.
***Κακοκαιρία (η): Κοινώς η “αντάρα” (βλέπε λέξη). Κακή καιρική κατάσταση, βροχή, πολύ δυνατός άνεμος, πολύ φουρτούνα κλπ. Στην “κακοκαιρία”, όταν είμαστε εν πλώ, είναι καλύτερα να θέσουμε το σκάφος σε “αντιμονή” (“τραβέρσο/”τραβέρσωμα”, με τον καιρό στη μάσκα) και να μειώσουμε ταχύτητα, σε σημείο που να πηδαλιουχείται το σκάφος ή να “ποδίσουμε”, να πλεύσουμε με “αντιμονή κατ΄ισχύον”, με τον καιρό “δευτερόπρυμα”, να μειώσουμε ταχύτητα ώστε να πλέουμε με μικρότερη ταχύτητα από αυτήν του κύματος και πάντως όχι κάτω απ΄το μισό (δύσκολη – κουραστική -επιδέξια πηδαλιούχηση). Στην κακοκαιρία και ειδικά στην διάσωση “ανθρώπου στη θάλασσα”, να υπολογίζουμε και την χρήση λαδιού, που συντελεί στην αποφυγή δημιουργίας απότομων κορυφών και θραύσεως των κυμάτων (όχι καύσιμα λάδια στη διάσωση ανθρώπου).
***Κάλα (τα): Η λέξη είναι από την αρχαία φράση “έρρει τα κάλα” που εσήμαινε “”πάνε τα πλοία, βούλιαξαν” κι εμείς την λέμε καμιά φορά, για να δηλώσουμε την καταστροφή.
***Καλάδα (η): Η ¨ψαριά”, τα “δίχτυα ψαρέματος” (βλέπε λέξεις).
***Καλάϊ (το): Άλλη κοινή ονομασία του κασσίτερου (βλέπε λέξη παρακάτω).
***Καλαμέτο (το): Έτσι ονομάζουμε κοινώς τα λεπτά σχοινιά μέχρι12 χιλιοστά του μέτρου διάμετρο.
***Καλαμήθρα (η): Την λέγανε και “πετροκαλαμήθρα”. Έτσι ονομαζότανε η μαγνητική βελόνα στα πρώτα της στάδια.
***Καλάμι (το): Κοινή ονομασία της “καλαμίδας αλιείας”. Την λέμε και “καλαμίδι” και δεν είναι άλλο, απ΄ το ψαράδικο καλάμι, το ψαροκάλαμο .
***Καλαμίνα (η): Ο ηλεκτρολύτης που τοποθετείται κοντά στην προπέλα για την αποφυγή διάβρωσης, (“Σμιθσονίτης”, όπως αναφέρεται στη Wikipedia).
***Καλαμίτα (η): Μαγνητική βελόνη. Η βελόνη της πυξίδας (βλέπε και “καλαμίτις”).
***Καλαμίτις (ο): Πριν από την μαγνητική βελόνα, τον χρησιμοποιούσαν οι ναυτικοί ως ναυτική πυξίδα. Ήταν ένα κομμάτι καλαμιού, γεμάτο με μαγνητικό οξείδιο του σίδερου, που επέπλεε σε μια λεκάνη νερού. Το καλαμάκι αυτό, γυρνούσε και προσανατολιζότανε στην κατεύθυνση βορρά-νότου, λόγω των μαγνητικών ιδιοτήτων του υγρού, που είχε. Την ονομασία “πετροκαλαμήθρα” ,που είπαμε και παραπάνω, την έδωσαν οι ναυτικοί απ΄τα Ιόνια νησιά.
***Καλάνκα (ο): Ο μικρός όρμος. Κάτι σαν την “αγκάλη” (βλέπε λέξη).
***Καλαντάρι (το): Το ημερολόγιο.
***Καλάρισμα νερών (το): Η διαρροή.
***Καλάρω: Ποντίζω/ρίχνω/μαϊνάρω τα δίχτυα της ψαρικής μου στη θάλασσα. Στα ιστιοφόρα σημαίνει «λύνω τα σχοινιά και τα αφήνω να πέσουν ή κατεβάζω την κεραία/αντένα , προκειμένου να πέσει η ταχύτητα ή να σταματήσει το σκάφος. Λέμε όμως και “καλάρει ο γραίγος ανοιχτά”, για τον άνεμο και εννοούμε ότι ανοιχτά στη θάλασσα, πνέει άνεμος γρέγος/γραίγος/μέσης/βορειοανατολικός (ΒΑ). Μεταφορικά το “καλάρω” σημαίνει “τον καταφέρνω”.
***Καλάρω: Διαρρέω.
***Καλάρω τα πανιά: Σημαίνει ότι “κατσάρω”/”δένω τις σκότες” των πανιών (βλέπε λέξη “κατσάρω”).
***Καλατζής (ο): Ο κασσιτερωτής χαλκωμάτων, ο γανωτής.
***Καλαφάτης (ο): Ο διανάκτης (βλέπε λέξη).
***Καλαφάτης (ο): Ο τεχνίτης που ασχολείται με την πλήρωση των αρμών (βλέπε λέξη) του σκάφους.
***Καλαφατίζω: Γεμίζω τα κενά των αρμών/σχισμών. Πισσάρω τα κενά. Βατεύω τους αρμούς.
***Καλαφάτισμα (το): Το γέμισμα των σχισμών (ρωγμών) των σκαφών, που πραγματοποιείται με ξεφτίσματα από κάβους, στριμμένα και ποτισμένα με πίσσα.
***Καλέμα (το): Έτσι λέγεται το φαινόμενο της “κυματωγής” (βλέπε λέξη παρακάτω), που παρατηρείται στις ακτές του Μαρόκου.
***Καλέμι (το): Εργαλείο για να κόβουμε.
***Καλές θάλασσες (οι): Ευχή για αυτούς που πρόκειται να ταξιδέψουν με σκάφος. Βλέπε και λέξη “ευπλοία”.
***Καλζέτα (η): Μια ονομασία της “πλεκτής” (βλέπε λέξη).
***Κάλι (το): Η ποτάσα, που χρησιμοποιείται για καθαρισμό.
***Καλία (η): Είδος διπλής πολεμικής πιρόγας των ιθαγενών της Πολυνησίας, μήκους μέχρι 27 μέτρα. Φέρει πανί, που το κρατάνε δύο κεραίες.
***Καλίμπρα (η): Μοντέλο που χρησιμοποιούνταν στα ναυπηγεία για τη συναρμολόγηση των τμημάτων μιας ναυτικής κατασκευής.
***Καλίμπρο (το): Το διαμέτρημα του κανονιού και γενικά του όπλου που πυροβολεί.
***Καλιοντζής (ο): Ναύτης επίλεκτος του ιστιοφόρου πολεμικού ναυτικού της Τουρκίας.
***Καλκάνι (το): Η κοινή ονομασία της “κορώνης” (βλέπε λέξη παρακάτω).
***Κάλμα (η): Η γαλήνη ,η ήσυχη θάλασσα.
***Καλόγεροι (οι): Έτσι ονομάζουν οι ναυτικοί μας βραχονησίδες, που είναι μεμονωμένες. Μερικοί τις λένε “απονήσια”, οι δε αρχαίοι τις έλεγαν “αποσπάσματα”.
***Καλοκαίρι (το): Η κοινή ονομασία του “θέρους” (βλέπα λέξη).
***Καλοκαιρία (η): Καλός καιρός (το λέει και η λέξη), η ευδία.
***Καλοκαιρινά πανιά (τα): Η κοινή ονομασία των “θερινών ιστίων” (βλέπε έκφραση).
***Καλοκαιρινός (ο/η/το): Ο θερινός. Ο αναφερόμενος στο καλοκαίρι, καθώς και αυτός που χρησιμοποιείται/χρησιμεύει κατά το καλοκαίρι,όπως καλοκαιρινό παντελόνι.
***Καλόπρυμνο σκάφος (το): Το σκάφος που έχει ωραία πρύμη.
***Καλοριφέρ (το): Η κοινή ονομασία του “θερμοπομπού” (βλέπε λέξη).
***Καλόσφυρα (η): Κοινώς “ματσόλα του πατερναρίσματος”. Λέγεται και “τυπάς”. Είδος ξύλινου ή πλαστικού σφυριού με αυλάκι στη ράχη του.(βλέπε λέξεις).
***Καλούμα (η): Η κοινή ονομασία του “κάθες” (βλέπε λέξη παραπάνω). Χρησιμοποιείται αντί του “κάθες” και λέμε “κάνε καλούμα”, όταν θέλουμε να λασκάρουμε λίγο και ελεγχόμενα τον κάβο, την σκότα του πανιού , την καδένα της άγκυρας και κάθε καλώδιο υπό ένταση.
***Καλουμάρισμα (το): Όρος που σημαίνει το λασκάρισμα με έλεγχο.
***Καλουμάρω: Μας έρχεται απ΄το ιταλικό “calare” και σημαίνει παρεώ, μειώνω, ελαττώνω, αφήνω .
***Καλούμο (το): Το “έκταμα”, το “κάθεμα” (βλέπε λέξεις).
***Καλούμπα (η): Το λέμε και “καλούμα” και είναι ο σπάγγος που χρηιμοποιούμε για να πετάξουμε τον χαρταετό.
***Καλούπι (το): Περίγραμμα-υπόδειγμα, που χρησιμοποιούσαν στα ναυπηγεία, για να κοπούν τα κομμάτια, για την κατασκευή πανομοιότυπων πλοίων.
***Καλούπι οκίου (το): Κοινή έκφραση του “στορέα των οφθαλμών” (βλέπε έκφραση). Αυτό το “καλούπι” ενώνει , στο όκιο την εξωτερική πλευρά του πλοίου με το κατάστρωμα του “πρόστεγου”/”καμπούνι” και δέχεται την “άτρακτο”/”αδράχτι” της άγκυρας, όταν την μασχαλίζουμε/στερεώνουμε, μετά την αγκυροβολία.
***Καλπάκι (το): Είδος καλύμματος του κεφαλιού χωρίς γείσο.
***Κάλυκας (ο): Μεταλλική θήκη κυλινδρικού σχήματος, μέσα στην οποίαν μπαίνει η γόμωση/πυρίτιδα του βλήματος.
***Κάλυμμα (το): Το “σκέπασμα” για προστασία από την υγρασία. Άλλες ονομασίες “πουκάμισο”, “έλυτρον” (βλέπε αντίστοιχες λέξεις) .
***Κάλυμμα (το): Για ορισμένα αντικείμενα χρησιμοποιούμε τις λέξεις “πώμα”, “καπάκι”, “φελλός” κ.α. που δηλώνουν ότι, φράζουν την είσοδό τους (βλέπε αντίστοιχες λέξεις).
***Κάλυμμα καπνοδόχου (το): Κοινώς “τάπα της τσιμινιέρας” (βλέπε λέξεις).
***Κάλυμμα πάγου (το): Λέμε τον μόνιμο πάγο μιας μεγάλης επίπεδης επιφάνειας.
***Καλύπτομαι υπό ιστίων: Κοινώς “φορτσάρω τα πανιά” (βλέπε έκφραση)..
***Καλύπτρα (η): Κοινώς “κουκούλα” (βλέπε λέξη παρακάτω). Με την “καλύπτρα”, που είναι ένα κομμάτι από ύφασμα, καλύπτουμε το κεφάλη μας γενικά, προκειμένου να το προστατεύσουμε ή να το αποκρύψουμε. Την λέξη “κουκούλα” την χρησιμοποιούμε και στην θέση της λέξης “κάλυμμα”.
***Καλύπτω: Σκεπάζω.
***Καλύπτω: Κρύβω, αποκρύπτω, όπως η σελήνη τον ήλιο και τούμπαλιν, στις εκλείψεις. Έχουμε όμως και τις αναλαμπές των φάρων στη ναυσιπλοΐα, όπου “κρύβουν”, κατά κάποιο τρόπο, διαλειμματικά την θέση του φάρου το βράδυ και το χαρακτηριστικό αυτό, ονομάζεται “Διαλείποντες” (Occulting/Occ), διάρκειας μεγαλύτερης ή ίσης του σκότους.
***Καλώδιο (το): Ο μικρός «κάλως/κάβος» με μέτριο πάχος. Επίσης “καλώδιο” ονομάζεται η δέσμη συρμάτων, ντυμένη με μόνωση, που χρησιμοποιούμε σαν αγωγό του ηλεκτρικού ρεύματος. Η λέξη «καλώδιο» είναι μια άλλη ονομασία του “κάβου” (βλέπε λέξη παραπάνω

**Καλώδια (τα): Κοινώς “σερβίτσια” (βλέπε λέξη).Ονομάζονται όλα τα σχοινιά που χρησιμοποιούνται για τον χειρισμό των πανιών (τα αγόμενα) στο ιστιοπλοϊκό σκάφος, σε αντίθεση με τα μόνιμα δεμένα ( τα ξάρτια).
***Καλωδιακό πλοίο (το): Το ειδικό πλοίο για πόντιση/αναζήτηση/ανεύρεση βλαβών/ανέλκυση/επισκευή υποβρύχιων καλωδίων.
***Κάλων ανασύρω:΅Σηκώνω “γούμενα”/”παλαμάρι”/χοντρό και βαρύ σχοινί.
***Κάλως (ο): Κοινώς ο “κάβος” το σχοινί (βλέπε παραπάνω λέξη “κάβος”). Ουσιαστικά “κάλως” (κοινώς “γούμενα” ή “παλαμάρι”) ονομαζότανε το χοντρό και ισχυρό φυτικό σχοινί, με εννέα (9) έμβολα , γύρω στους δώδεκα (12) δακτύλους (30 εκατ.του μέτρου) περιφέρεια , που ήταν πολύ δύσχρηστο. Οι ονομασίες “γούμενα” και “παλαμάρι” έμειναν, να εκφράζουν το πολύ χοντρό σχοινί, που πλέον σπανίζουν, με την ύπαρξη των συρματόσχοινων και των βιομηχανικών σχοινιών.
***Κάλως παρολκής (ο): Κάβος ρυμούλκησης πλωτού ναυπηγήματος από τις όχθες και γενικά από την στεριά.
***Κάλως ρυμούλκησης (ο): Τα “αγόμενα” (βλέπε λέξη) ρυμουλκίου.
***Κάμα (η): Η κοινή ονομασία του “κνώδακα” (βλέπε λέξη παρακάτω). Επίσης “κάμα” λέγεται και το εγχειρίδιο με δίκοπη ευθεία λεπίδα που καταλήγει σε μύτη και λαβή χωρίς προφυλακτήρα .
***Καμάκι (το): Έτσι συνηθίζουμε να λέμε την “τρίαινα” που είναι μια “περόνη” με μύτες σαν άγκιστρα. Το “καμάκι”, σαν είδος ψαρέματος, ήταν από τις πρωτογενείς ανθρώπινες τέχνες.
***Κάμαρα (η): Η κοινή ονομασία του “θαλάμου” (βλέπε λέξη) στις βάρκες, που είναι ο πρυμνιός χώρος,κοντά στον πηδαλιούχο για τους επιβάτες.
***Κάμαρα (η): Η “καμπίνα” (βλέπε λέξη παρακάτω) στα σκάφη, το δωμάτιο. Λέγεται και “κάμαρη”.
***Καμαρί (το); Ο θαλαμίσκος .Λέγεται και “καμαρίνο” (βλέπε λέξη)
***Καμάρι (το): Λέγεται και η “εξέδρα”, αν και με την λέξη “καμάρι” εννοούμε το συναίσθημα της αυτοπεποίθησης/ικανοποίησης.
***Καμάρι (το): Τα “ζυγά”, κοινώς “καμάρια” (στον πληθυντικό). Τα εγκάρσια δοκάρια που στηρίζονται επάνω στις “ζυγοδόκες” και επάνω τους καρφώνεται το κατάστρωμα (βλέπε λέξεις).
***Καμάρες (οι): Η κοινή ονομασία θολωτών κοιλοτήτων σε απότομες ακτές που τις λέμε και “στεφάνια κουφαλωτά”.
***Καμαριέρης (ο/η): Ο “θαλαμηπόλος”, ο “καμαρότος” (βλέπε λέξεις). Επιμελείται τις ενδιαιτήσεις.
***Καμαρίνο (το): Βλέπε λέξη “καμαρί”.
***Καμαρότος (ο): Ο “θαλαμηπόλος” στο καράβι.
***Καμέλα (η): Την λένε και “γκαμέλας”. Η κοινή ονομασία του “κυλικείου” στα πλοία (βλέπε λέξεις).
***Καμί-Κάζε: Ιαπωνική λέξη που σημαίνει “θεϊκός άνεμος” και δόθηκε στους Ιάπωνες εθελοντές ναυτικούς αεροπόρους , που συνεχίζοντας τις παραδόσεις των σαμουράϊ, προσφέρθηκαν εκουσίως στην υπέρ της πατρίδας θυσία.
***Κάμιλος (ο): Σχοινί μακρύ και παχύ, όπως η “γούμενα/παλαμάρι/κάλως” (βλέπε λέξεις). Το διάβασα στην εγκυκλοπαίδεια.
***Καμινάδα (η): Η κοινώς λεγόμενη “τσιμινιέρα”, η “καπνοδόχος” (βλέπε αντίστοιχες λέξεις).
***Κάμνω ρουμπί: Έκφραση της πλεύσης με πανιά, που σημαίνει ότι “αντηνεμώ” (βλέπε λέξη), με σκοπό να στρέψω πιο γρήγορα το σκάφος.
***Καμουφλάζ (το): Διεθνής όρος που σημαίνει την προσπάθεια απόκρυψης/παραπλάνησης από την πραγματικότητας.
***Καμουφλάρω: Παραλλάσσω, συγκαλύπτω.
***Καμπάνα/Κύμβαλο (η/το): Στο Παράρτημα ΙΙΙ (Τεχνικές Λεπτομέρειες Συσκευών Ηχητικών Σημάτων) του Διεθνούς Κανονισμού Αποφυγής Συγκρούσεως (ΔΚΑΣ) στη θάλασσα, περιγράφονται οι απαιτήσεις που πρέπει να πληρούν, για να ανταποκριθούν στα παραγγελλόμενα με τον Κανόνα 35 του ΔΚΑΣ (Ηχητικά σήματα σε περιορισμένη ορατότητα).
***Καμπάνα (η): Η κοινή ονομασία του “κώδωνα” (βλέπε λέξη παρακάτω).Την “καμπάνα” την λέμε και “κώδωνα” και “σήμαντρο” (βλέπε λέξη). Υπάρχει και μια μικρή καμπάνα που σημαίνει τις ώρες της βάρδιας.
***Καμπάνα (η): Με την λέξη αυτή χαρακτηρίζεται και η άκρια του “σπινακόξυλου” (βλέπε λέξη), που στερεώνεται στο κατάρτι του ιστιοπλοϊκού.
***Καμπανέλι (το): Λέγεται και “μπαμπαδέλι”. Είναι ο μικρός “κιονίσκος”, ο “ποδοδέτης”, πάνω στον οποίον δένεται η “σκότα” του πανιού, κατά την “ιστιοδρομία”, (βλέπε αντίστοιχες λέξεις).
***Καμπανίσιο (το): Το συνοδό πλοίο.
***Καμπή (η): Ακούγεται και “κούρμπα” (βλέπε λέξη). Το ΄”κύρτωμα” (βλέπε λέξη) , η στροφή του πλου σε στενά ύδατα, που καμιά φορά, η διαμόρφωση της στεριάς επάνω στη στροφή, εμποδίζει την ορατότητα. Ο ΔΚΑΣ (Διεθνείς Κανόνες Αποφυγής Σύγκρουσης) αφιερώνει τον “Κανόνα” 9 για την περίπτωση και ιδιαίτερα την παράγραφο (στ) που έχει ως ακολούθως:(στ) Κάθε πλοίο που πλησιάζει σε στροφή (καµπή) ή σε περιοχή κάποιου στενού διαύλου ή θαλάσσιου διαδρόµου, όπου υπάρχει πιθανότητα να κρύβονται από κάποιο παρεµβαλλόµενο εµπόδιο άλλα πλοία, πρέπει να ναυσιπλοεί µε ιδιαίτερη ετοιµότητα και προσοχή και να εκπέµπει (σφυρίζει) το κατάλληλο σήµα, όπως αυτό καθορίζεται στον κανόνα 34(ε). Αυτός ο “συριγμός” μας έσωσε κάποια φορά, που πλέαμε στο στενό της Κυνοσούρας-Ψυττάλειας , για να βγούμε στον Σαρωνικό κόλπο.
***Καμπυλότητα (η): Είναι το πόσο μια καμπύλη γραμμή αποκλείνει από την ευθεία.
***Καμπίνα (η): Ο θαλαμίσκος το πλοίου.
***Καμπινέ (το): Κοινή ονομασία του “αφοδευτηρίου” ή “αποχωρητηρίου”(βλέπε λέξεις). Ακούγεται και “καμπινές”, “τουαλέτα”.
***Κάμπιο (το): Το συνάλλαγμα.
***Καμπούνι (το): Η κοινή ονομασία του “προστέγου” (βλέπε λέξη) στα σκάφη.
***Καμπτή ραφή (η): Η κάμψη του ελάσματος, εκεί που καρφώνεται, για να μην έχει προεξοχές εξωτερικά.
***Καμπύλο (το): Το κυρτό,το κοίλο αντικείμενο. Η μετατροπή του ευθέος σώματος σε καμπύλο. Εδώ θα πούμε για το “sagging” (σάγγινγκ) και το “hogging” (χόγγινγκ). Δυστυχώς, οι προσπάθειές μου να βρω την αντίστοιχη ελληνική ορολογία, δεν απέδωσε καρπούς. Ακούγεται η λέξη “σακκούλιασμα” και για τα δύο. Ουσιαστικά είναι μια “κάμψη” του πλοίου, διότι το “σάγγινγκ” είναι κάμψη προς τα μέσα (φόρτωση στο μέσον του πλοίου, με αποτέλεσμα να έχουμε μεγαλύτερα βυθίσματα στο μέσον απ΄ ότι πλώρα-πρύμα) , ενώ το “χόγγινγκ” είναι το αντίθετο, δηλαδή κάμψη προς τα έξω ( φόρτωση στα πλωριά και στα πρυμιά αμπάρια, με αποτέλεσμα, στην πλώρη και στην πρύμη να έχουμε μεγαλύτερα, του αναλογούντος, βυθίσματα). Ίσως η λέξη “κύρτωση”, με την διευκρίνηση “πάνω” (κύφωση/καμπούρα) και “κάτω” (κοιλιά/σακκούλιασμα, όπως ακούγεται) να ήταν κάποια λύση.
***Κάμψη (η): Το “λύγισμα” ή “κλίση”, που είναι αποτέλεσμα καθέτων δυνάμεων ή ροπών σε ένα μακρόστενο σώμα. Είναι η ενέργεια και το αποτέλεσμα του “κάμπτω”.
***Κάναβος (ο): Ο γνωστός “καμβάς” (βλέπε λέξη), ένα είδος λινάτσας.
***Καναβάτσο (το): Το λέμε και “καναβάτσα” και γράφεται και με δύο “νν”.. Σκληρό αραιοϋφασμένο ύφασμα από καννάβινα νήματα. Το χρησιμοποιούμε για σακιά. (Βλέπε και λέξη “κειρίωση”).
***Καναλέτο (το): Το μικρό “κανάλι” (βλέπε λέξη παρακάτω). Το αυλάκι.
***Κανάλι (το): Η κοινή ονομασία του “διέκπλου”. Πάντως είναι ένα “αμφίγειο”, μια στένωση θάλασσας ανεξαρτήτου εύρους. ΄Ενας πορθμός. Μια “διώρυγα”.(Βλέπε αντίστοιχες λέξεις).
***Κανάρης Κωνσταντής: Ο ένδοξος πυρπολητής/μπουρλοτιέρης του 1821 και πρωθυπουργός μετά την απελευθέρωση της Ελλάδος από τους Τούρκους.
***Κανάτι (το): Η κοινή ονομασία του “κώθωνα”. Το κύπελλο , η κούπα.
***Κάνγουες ή και γκάνγουες (ο): Επίσημα η “κλίμακα” (βλέπε λέξη παρακάτω) επικοινωνίας του πλοίου με την στεριά.
***Κανδηλιέρι (το): Το στήριγμα, ο ορθοστάτης.
***Κάνθαρος (η): Κοινώς “μαούνα της φαγάνας” (βλέπε έκφραση). Φορτηγίδα για την εναπόθεση του βούρκου, που βγάζουν οι “βυθοκόροι/φαγάνες” (βλέπε λέξεις) από τον βυθό.
***Κάνιστρο (το): Το λέμε και “κονσέρβα” (βλέπε λέξη παρακάτω). Είναι ένα δοχείο που μπορεί να χωρέσει μια ποικιλία υλικών. Τα ¨κάνιστρα” τα χρησιμοποιούμε στις “Αναπνευστικές συσκευές κλειστού κυκλώματος” που μέσω ενός κυκλώματος (κάνιστρα νατρασβέστου), καθαρίζεται ο εκπνεόμενος αέρας από μας. Οι συσκευές αυτές χρησιμοποιούνται από τα αγήματα πυρκαγιάς για ευνόητους λόγους.
***Κάννη (η): Ο σωλήνας των πυροβόλων όπλων.
***Κανθήλιο (το): Βλέπε παρακάτω έκφραση “κάσα του κουβουσιού”. Το προστατευτικό/προφυλακτικό σκέπασμα.
***Κανθήλιο (το): Κοινώς η “φούσκα” (βλέπε λέξη). Το προστατευτικό/προφυλακτικό του τροχού, στα τροχήλατα σκάφη.
***Κανθήλιο της πηδοδόκης (το): Κοινώς η “φούσκα του τιμονιού” (βλέπε και έκφραση). Το προφυλακτικό εισροής νερών, στο σημείο που εξέρχεται ο άξονας του πηδαλίου,δηλαδή από την “πηδοδόκη” (βλέπε λέξη).
***Κανθός τρόπιδας(ο): Κοινώς η “χαραματιά της καρίνας”, όπου προσαρμόζονται τα “μαδέρια” (βλέπε λέξη) του “πετσώματος” (βλέπε λέξη) στο ξύλινο σκάφος.
***Καννάβινο σχοινί (το ): Το φυτικό σχοινί που γίνεται από τις ίνες κάνναβης. Σήμερα το μόνο καννάβινο σχοινί που υπάρχει στα πλοία είναι το “τρισίλιο” (βλέπε λέξη) , ένα λεπτό σχοινάκι για “περιτύλιγμα/πατρωνάρισμα” (βλέπε αντίστοιχες λέξεις).
***Καννοκιάλι (το): Η κοινή ονομασία του ναυτικού “τηλεσκοπίου”. Λέμε , όμως, και την ναυτική “διόπτρα” (βλέπε λέξεις).
***Κανό (το): Το μονόξυλο που λέμε. Βάρκα μικρών διαστάσεων και ελαφριά, συνήθως για έναν κωπηλάτη.
***Κάνοε (το) : Κοινώς το “κανό” που χρησιμοποιείται στους κωπηλατικούς αγώνες και χειρίζεται από έναν κωπηλάτη. Το λέμε “κάνοε” για να το ξεχωρίζουμε από τα κοινά “κανό”.
***Κανόνας (ο): Κοινώς ο “χάρακας” η “ρήγα”. Εργαλείο με το οποίο ελέγχουμε την ευθυγραμμία μιας επιφάνειας και σύρουμε ευθείες γραμμές.
***Κανονάτα (η): Ο “κανονιοβολισμός” (βλέπε λέξη).
***Κανόνι (το): Το πυροβόλο (βλέπε λέξη).
***Κανονιέρα (η): Βλέπε λέξη “κανονιοφόρος”.
***Κανονιέρης (ο): Ο “πυροβολητής” (βλέπε λέξη). Το συναντάμε και “κανονιέρος”.
***Κανονιοβολισμός (ο): Κοινώς “κανονίδι”. Η βολή του πυροβόλου/κανονιού (ενός ή και πολλών). Το λέμε και “βομβαρδισμός” (βλέπε λέξη).
***Κανονιοστοιχία (η): Σειρά παρατεταγμένων πυροβόλων.
***Κανονιοφόρος (η): Το λέμε και “Βάρις” και “κανονιέρα”(βλέπε λέξεις).Τύπος μικρού πολεμικού πλοίου, συνήθως με λίγα “ύφαλα” (βλέπε λέξη) για να μπορεί να προσεγγίζει στις ακτές . Στο Π.Ναυτικό, είχαμε δύο τέτοια πλοία με τον χαρακτηρισμό «Αποβατικό Υποστηρίξεως» (ΑΒ/ΥΠ) και στο ένα από αυτά, ήμουνα Κυβερνήτης, για πρώτη φορά στην ναυτική μου ζωή.
***Κανονισμός Αποφυγής Συγκρούσεως στη θάλασσα (ο): Ο Διεθνής Κανονισμός Αποφυγής Συγκρούσεως στη θάλασσα ή συντετμημένα “ΔΚΑΣ”, αποτελείται από 38 “Κανόνες” με τα ακόλουθα “Παραρτήματα”: α) “I” “Θέσεις και Τεχνικές λεπτομέρειες Φανών και Σχημάτων”, β) “II” “Πρόσθετα σήματα για αλιευτικά που αλιεύουν πολύ κοντά μεταξύ τους”, γ) “III” “Τεχνικές Λεπτομέρειες Συσκευών Ηχητικών Σημάτων” και δ) “IV” “Σήματα Κινδύνου” .
***Κανονισμός Συναγερμού και γυμνασίων στα εμπορικά πλοία (ο): Η Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (Τεύχος Α, αρ.φύλλου 125, 30.8.1984) περιέχει τα αντικείμενα που επιγράφονται με σκοπό “την συνεχή ετοιμότητα των πληρωμάτων, για να αντιμετωπίσουν μια έκτακτη ανάγκη”. Για τα Πολεμικά Πλοία η έκτακτη ανάγκη είναι μέρος της εκπαίδευσής τους.
***Κάνουλα (η): Η κοινή ονομασία του “κρουνού” (βλέπε παρακάτω λέξη).
***Κανσελάρω: Ακυρώνω, διαγράφω.
***Καντηλίτσα (η): Κόμπος σχοινιού. Την λέμε και “κρεμάθρα” (βλέπε λέξη παρακάτω). Το “πρέπει” του ναυτικού και όχι μόνον. Κρατά καλά σε όλα τα σχοινιά, αδιάκριτα αν είναι φυτικά ή βιομηχανικά. Θα ξεχωρίσω την “καντηλίτσα στο μέσον του σχοινιού”, γιατί είναι ένας πολύ χρήσιμος κόμπος.
***Καντηλίτσα (η): Επίσης, έτσι αποκαλείται και η συσκευή που αναρτάται στα πλευρά/ξάρτια του πλοίου, για ένα άτομο, προς εκτέλεση εργασιών.
***Καντίνα (η): Τόπος που μπορείς να βρείς, τρόφιμα/είδη καπνού-υγιεινής κλπ. σε προσιτές τιμές. Λειτουργούν στα πλοία και στα στρατόπεδα.
***Καντίνι (το): Λέξη που χρησιμοποιείται για να εκφράσει το “μέχρι και την τελευταία λεπτομέρεια”.
***Καντούνι (το): Η γωνία , που λέμε.
***Καντσελάρω: Ακυρώνω, σβήνω.
***Κάνω πανιά: Εκπεταννύω. Με το ρήμα αυτό, εννοούμε ότι ανοίγω τα πανιά, προκειμένου να αρμενίσω.
***Καουτσούκ (το): Το ελαστικό κόμμι. Μία από τις σπουδαιότερες πρώτες ύλες στον κόσμο. Το είπαν έτσι γιατί οι ιθαγενείς της νοτίου Αμερικής το έλεγαν “caa ochu” , που σημαίνει “δάκρυ του ξύλου”.
***Κάπα: Η έκφραση είναι “αλά κάπα” και σημαίνει ότι “αντηνεμώ” τα πανιά μου χειριζόμενος τους “κερούλκους/σκότες” κατάλληλα. Δηλαδή φέρνω τα πανιά μου σε τέτοια θέση, που το σκάφος μου να “κάνει ανάποδα”, να κολώσει που λέμε. (βλέπε λέξεις).
***Κάπα (η): Ο πρόσθετος ναύλος, ο επίναυλος.
***Καπάκι (το): Η κοινή ονομασία του “καλύμματος” (βλέπε λέξη παραπάνω).
***Καπάκι (το): Κοινή ονομασία του “καθέκτη” (βλέπε λέξη παραπάνω).
***Καπάρο (το): Η προκαταβολή.
***Καπάρω: Άλλη μια κοινή ονομασία του “αντηνεμώ” (βλέπε λέξη “κάπα”).
***Καπελλάγιο (το): Το “τραχήλωμα” (βλέπε λέξη) του ιστού, το δέσιμό του με “ψαλιδιά” (βλέπε λέξη).
***Καπελλάρω: Βάζω “γάσα”/”αγκύλη” στον λαιμό του ιστού.
***Καπέλλο (το): Η κοινή ονομασία του “πίλου” (βλέπε λέξη).
***Καπελώνω: Βάζω τους “κάβους” στις “δέστρες/μπίντες” (βλέπε λέξεις), για να δέσει το σκάφος στο αραξοβόλι.
***Καπετάν (ο): Η σύντμιση της λέξης “καπετάνιος”. Είναι τίτλος και τον βάζουμε μπροστά απ΄ το όνομα και λέμε π.χ. “καπετάν Νικόλας”. Μάλιστα ,θεωρείται και τιμή να αποκαλέσουν κάποιον “καπετάνιο”, γιατί πράγματι είναι η αναγνώριση της ναυτοσύνης και της γνώσης του ατόμου περί τα άρμενα/αρμένισμα γενικά.
***Καπετάνιος (ο): Ο Κυβερνήτης (βλέπε παρακάτω λέξη) ενός πλοίου, ο Πλοίαρχος αλλά και ο Οπλαρχηγός του ένοπλου σώματος. Η λέξη ,όπως γράφει και η εγκυκλοπαίδεια, προέρχεται από το βυζαντινό “Κατεπάνω”, τίτλο που δινόταν στον Κυβερνήτη ενός πλοίου (αξίωμα πολιτικό και στρατιωτικό) . Φυσικά έχουμε και την “Καπετάνισσα”, την γυναίκα Κυβερνήτη/Πλοίαρχο του σκάφους και την Οπλαρχηγό και να μην ξεχνάμε ότι την γυναίκα του καπετάνιου την αποκαλούμε “καπετάνισσα”.
***Καπιστρόδεσμος (ο): Κόμπος γενικής χρήσεως,εύκολος και αρκετά ασφαλής. Συνηθίζεται να δένουμε το χαλινάρι του ζώου ,αλλα είναι γενικής χρήσης.
***Καπιτάνα (η): Το πλοίο του ναυάρχου.
***Καπιτάνο δε πόρτο (ο): Ο λιμενάρχης.
***Καπιτάνος (ο): Ο καπετάνιος (βλέπε λέξη).
***Καπιτουλάρω: Συνθηκολογώ.
***Καπλαμάδες πανιού(οι): Τα “επιρράμματα” (βλέπε λέξη) του ιστίου.
***Καπλαμάς (ο): Η επιπλάκωση, οι πολλές στρώσεις λεπτής πλάκας ξύλου.
***Καπνιά (η): Η κοινή ονομασία της “αιθάλης”. Την λέμε και “φούμο” ή και “αθάλη”(βλέπε λέξεις).
***Καπνιστήριο (το): Ειδικός χώρος για τους “θεριακλήδες”.
***Καπνογόνα (τα): Συσκευές που παράγουν καπνό προκειμένου να αποκρύψουν κινήσεις από τον εχθρό. Εκτός αυτού, έχουμε και τα καπνογόνα βεγγαλικά, που χρησιμοποιούμε για επισήμανση και μάλιστα διαφόρων χρωμάτων καπνού.
***Καπνογόνα πυρομαχικά (τα): Είναι πυρομαχικά ειδικής χρήσης και δεν σκοπεύουν στην καταστροφή του εχθρού, αλλά στη δημιουργία σύγχυσης.
***Καπνοδόχος (η): Κοινώς “φουγάρο” ή “τσιμινιέρα” (βλέπε λέξεις). Εγκατάσταση για απορρόφηση του καπνού που παράγεται κατά την καύση και την εξαγωγή του στο ελεύθερο αέρα.
***Καπνοθάλαμος (ο): Ο θάλαμος στους ατμολέβητες, που βρίσκεται πάνω από την εστία και στον οποίον εισέρχονται τα αέρια της καύσης, πριν οδηγηθούν στην τσιμινιέρα.
***Καπνομίχλη (η): Τύπος “νέφους” που δημιουργείται κυρίως απ΄ τον καπνό. Λέγεται και “αιθαλομίχλη” (βλέπε λέξη).
***Καπνός (ο): Η εκπομπή ενός μείγματος με πυκνότητα, οσμή και αδιαφάνεια, από την καύση ενός σώματος.
***Καπονάρω: Δένω στα “καπόνια/επωτίδες” για ανακρέμαση. Επωτίζω. Το αντίθετο “ξεκαπονάρω” (βλέπε λέξεις).
***Καπόνι (το): Κοινή ονομασία της “επωτίδας” (βλέπε λέξη), που είναι ένας μηχανισμός των πλοίων, για καθαίρεση/ανακρέμαση λεμβών/σωσιβίων σχεδιών. Το γράφουμε και “καπώνι” (με “ω”).
***Καπόνι (το): Εκτός της παραπάνω ερμηνείας, “καπόνι” ονομάζουμε και ένα είδος ψαριού, που είναι μακρύ με μεγάλο κεφάλι. Επίσηςε, βρήκα, ότι “καπόνι” ονομάζεται και ο κόκορας που έχει ειδική εκτροφή.
***Κάπος (ο): Ο αρχηγός γενικά. Ο αρχηγός της φυλακής/τετράωρης βάρδειας στο πλοίο.
***Καπουτσίνος (ο): Ο “συστολεύς” (βλέπε λέξη), το σχοινί που υπάρχει, για να μαζευτεί το πανί της ιστιοφορίας.
***Καπύρωση (η): Το στρέβλωμα των ξύλων, λόγω θερμοκρασίας και ξηρασίας.
***Καραβάνα (η): Είναι η ονομασία του σκεύους σίτισης στον στρατό ξηράς. Στο ναυτικό το σκεύος σίτισης είναι ένας δίσκος, με τα αναγκαία χωρίσμτα για τις διάφορες τροφές.
***Καραβέλα (η): Ιστιοφόρο επιβατηγό πλοίο του 13ου αι. Με “καραβέλα” πήγε στην Αμερική ο Κολόμβος.
***Καράβι (το): Το ευμέγεθες ιστιοφόρο πλοίο και γενικά κάθε πλοίο, είτε αυτό είναι μηχανοκίνητο είτε είναι ιστιοφόρο.
***Καράβι (το): Οι ναυτικοί μας, έχουν δώσει την ονομασία “καράβι”, αλλά και παραλλαγές αυτής, σε νησίδες/βραχονησίδες, που από μακρυά μοιάζουν με “καράβια” ως “Καράβι”, “Καράβια”, “Καραβόπετρα””, “Πετροκάραβο”.
***Καραβιά (η): Το φορτίο, η ποσότητα ή τα άτομα που μπορεί να μεταφέρει ένα
πλοίο. Λέμε «καραβιές-καραβιές ήρθε ο κόσμος», για να πούμε ότι ήρθε πολύς κόσμος.
***Καραβίσιος: Λέμε την λέξη, όταν θέλουμε να εκφράσουμε ότι, αυτός σχετίζεται με καράβι, όπως ο «καραβίσιος καφές» , αλλά και στην φράση “στο πλήρωσα καραβίσιο”, όταν θέλουμε να πούμε ότι, το αντικείμενο που πήραμε, μας φάνηκε ακριβό.
***Καράβολας (ο): Λέγεται και “καράβολος” ή “καραβόλι”. Είναι ο κοχλίας (βλέπε λέξη) και στην ουσία το σαλιγκάρι αλλά και το οποιοδήποτε σπειροειδές διακοσμητικό σχέδιο.
***Καραβομαραγκός (ο): Ο τεχνίτης που κατασκευάζει ξύλινα σκαριά. Άλλες ονομασίες “λεμβουργός”, “ναυτομαραγκός” και “ναυτοξυλουργός” (βλέπε λέξεις).
***Καραβόπανο (το): Η κοινή ονομασία του “ιστιόπανου” (βλέπε λέξη). Το λένε έτσι, γιατί μ΄ αυτό γινόντουσαν τα πανιά των πλοίων και ήταν από χοντρό νήμα. Και τώρα έχει μείνει η ονομασία και την λέμε, όταν θέλουμε να εκφράσουμε το χοντρό και σκληρό ύφασμα.
***Κάραβος (ο): Τύπος βυζαντινού σκάφους.
***Καραβόσκαρο (το): Τύπος πλοίου με “ημιολικά/τραπεζοειδή” πανιά της ιστιοφόρου ναυτιλίας. Ο χαρακτηρισμός “καραβόσκαρο” έμεινε για να εκφράζει τις αντοχές ενός ατόμου στη ζωή ,όπως τις αντέχει το καλό/γερό καράβι στις φουρτούνες.
***Καραβόσκυλος (ο): Ο σκύλος του πλοίου, αλλά και εκείνα τα μέλη του πλοίου που σπάνια βγαίνουν στη στεριά. Επίσης, μεταφορικά, το λέμε και για ναυτικό, που έχει περάσει τη ζωή του στη θάλασσα. Ο θαλασσόλυκος.
***Καραβοστάσι (το): Η κοινή ονομασία του “ύφορμου” (βλέπε λέξη). Ένας μικρός όρμος. Μία “αγκάλη” (βλέπε λέξη), που λένε κι οι ψαράδες μας. Η ονομασία “καραβοστάσι”, μας λέει η εγκυκλοπαίδεια, είναι όρος βυζαντινός και “σημαίνει τον ύφορμο, κατάλληλο για πρόσκαιρη παραμονή πλοίων-στάση καραβιών”. Στο “καραβοστάσι” μπορούν να βρούν καταφύγιο πλοία μικρά και με ορισμένες καιρικές συνθήκες. Ακόμα μικρότερο είναι το “μανδράκι” (βλέπε λέξη).
***Καραβόσχοινο (το): Το λέμε και «καραβόσκοινο». Ονομασία που δίνουμε στο χοντρό σχοινί για ναυτική χρήση.
***Καραβοτσακίζομαι: Ναυαγώ και μεταφορικά έχω περιπέτειες, καταστρέφομαι.
***Καραβοφάναρο (το): Η κοινή ονομασία της “πυρσωρίδας” (βλέπε λέξη). Το “καραβοφάναρο” είναι ένα πλοίο μόνιμα αγκυροβολημένο κοντά σε θαλάσσιο κίνδυνο, που τον επισημαίνει, την ημέρα, με επιγραφές στα πλευρά του και την νύχτα με ισχυρό φανό. Μεταφορικά λέμε “Έμεινε καραβοφάναρο το πλοίο” όταν αυτό, ξεμείνει από προωθητική δύναμη.
***Καραμοσάλι (το): Κοινή ονομασία της “αμφιδέτησις” (βλέπε λέξη). Ακούγεται και “καραμουσάλι”. Τρόπος αράγματος ενός σκάφους/βάρκας προκειμένου να ανεμίζει. Σε μέρη που συχνά γυρνάει ο καιρός, καλόν είναι, αφού φουντάρουμε το σίδερο και ασφαλίσουμε το έκταμα στην πλώρη , να δώσουμε μια μπαρούμα στη στεριά και να την δέσουμε/ασφαλίσουμε εκεί. Μ΄αυτόν τον τρόπο ανεμίζει το σκάφος/ βάρκα μας . Την ονομασία “καραμοσάλι/καραμουσάλι/καραμουσέλι” φέρει και ο κρίκος της “αμφιδέτησις” (βλέπε λέξη).
***Καραμπίνα (η): Βραχύκαννο και ελαφρύ τουφέκι.
***Καραμποτίνι (το): Λέγεται κι έτσι το “δικτυωτό” (βλέπε λέξη).
***Καραντίνα (η): Υγειονομική κάθαρση.
***Καραντζόβας (ο): Στην ναυτική “αργκό” ο ναύτης της Ναυτικής αστυνομίας, αλλά ακούγεται και για τους καταστρώματος (βλέπε “κατραμόκωλος” παρακάτω). Ο Μπαμπινιώτης στο λεξικό του μας λέει ότι «καρατζόβας = ο αγροίκος, ο άξεστος, ο βλάχος».
***Καραντί (το): Είναι η «Κατάσταση 6-8», η μεγαλύτερη διαβάθμιση της “αποθαλασσίας” σε άπνοια, όπου το ύψος του κύματος έχει τον χαρακτηρισμό “Μέγα” (γίνεται ,με άλλα λόγια, όχι μόνον σάλος αλλά και σφοδρός σάλος). Επίσης στην «αποθαλασσία» έχουμε την «Κατάσταση 1-2», που ονομάζεται «Αποθαλασσία από…π.χ. νότια», με χαρακτηρισμό του ύψους κύματος “Χαμηλά” και τέλος την «Κατάσταση 3-5», που ονομάζεται “Κουφοθάλασσα”, με χαρακτηρισμό του ύψους κύματος “Μέτρια” (βλέπε αντίστοιχες λέξεις).
***Καραντί (το): Ακούγεται και σαν χαρακτηρισμός του “σκαμπανέβασματος” (“προνευστασμού”) του καραβιού, λόγω της θαλασσοταραχής που συνεχίζεται και μετά την παύση του ανέμου, δηλαδή την “φουσκοθαλασσιά” (“αποθαλασσία”). (Βλέπε αντίστοιχες λέξεις).
***Καραντίνα (η): Η κοινή ονομασία της “κάθαρσης” (βλέπε λέξη παραπάνω). Το χρονικό διάστημα που το σκάφος κρατείται σε απομόνωση.
***Καρατάρω : Υπολογίζω προσεχτικά.
***Καρβουνιέρα (η): Κοινή ονομασία της “προτονίδας του επιδρόμου” (βλέπε λέξεις).Τριγωνικό πανί μεταξύ μεσαίου και πρυμιού ιστού.
***Κάργα: Παρότρυνση προς τους κωπηλάτες “κάργα τα κουπιά”, που σημαίνει να ταβήξουν τα κουπιά της βάρκας,με όση δύναμη έχουν.
***Καργαδούρος (ο)! Το λιμάνι φόρτωσης του πλοίου.
***Καργάρω: Εντείνω μέχρι δεν πάει άλλο. Γεμίζω μέχρι πάνω, μέχρι τα μπούνια (βλέπε λέξη)

*Καργέλι (το): Η κοινή ονομασία για το “χαλαστήριο” (βλέπε λέξη) του φλόκου.
***Κάργο (το): Το φορτίο αλλά και το φορτηγό πλοίο.
***Καρδάνειος ανάρτηση (η): Ο μηχανισμός ανάρτησης της πυξίδας του πλοίου (ανάρτηση καρδάνειος ή καρντάνο από τον ιταλό μαθηματικό Cardano), που της επιτρέπει να διατηρεί τη σωστή της θέση, παρά τις κλίσεις του πλοίου. Ο πιο γνωστός τύπος ανάρτησης είναι ο τύπος “Καρντάνο”, που χρησιμοποιεί ένα σύστημα αρθρώσεων για να επιτρέπει την ανεξάρτητη κίνηση της πυξίδας από το σκάφος.
***Καρένα (η): Βλέπε “καρίνα”.
***Καρενάγιο (το): Βλέπε λέξη “καρνάγιο”.
***Καρενάρω: Γέρνω/πλαγιάζω/κατακλίνω το σκάφος, προκειμένου να καθαρίσω/επισκευάσω την “γάστρα” του (βλέπε λέξη).
***Καρέλο (το): Το κάθισμα του κωπηλάτη , που παλινδρομεί, στις λέμβους αγώνων κωπηλασίας.
***Καρίδες (οι): Μια άλλη ονομασία των γαρίδων, που δεν ακούγεται και πολύ. Γράφεται με “ι” ,ενώ οι “καρύδες”, ο καρπός, γράφεται με “υ”.
***Κάρικο (το): Το φορτίο.
***Καρίνα (η): Η κοινή ονομασία της “τρόπιδας” (βλέπε λέξη) του σκάφους. Λέγεται και “καρένα” (βλέπε παραπάνω). Αποτελεί βασικό δομικό στοιχείο κάθε ναυτικής κατασκευής και εκτείνεται από την πλώρη έως την πρύμνη, στα ύφαλα του πλοίου.
***Καρίνα δεύτερη (η): Κοινώς “ακράπι” (βλέπε λέξη).Μερικές φορές, η “καρίνα” του σκάφους, ενισχύεται από μία επιπλέον κατασκευή, που τοποθετείται ακριβώς από πάνω της και λέγεται “δεύτερη καρίνα”. Τώρα, πάνω από την “δεύτερη καρίνα” τοποθετείται το “εσωτρόπιο” (κοινώς “σωτρόπι”), που την καλύπτει.
***Καρινάρω: Βλέπε λέξη “καρενάρω” παραπάνω,
***Καρκίνοι (οι): Όλα τα καρκινοειδή, όπως γαρίδες, καβούρια , αστακοί, καραβίδες και πάει λέγοντας, που αποτελούν ένα πολύ νόστιμο πιάτο με θαλασσινά.
***Καρλίνο (το): Τύπος στριφτού σχοινιού, που το στρίψιμο των “εμβόλων/κλώνων” του, είναι αριστερόστροφο ( να θυμόμαστε να το “σπειρώνουμε/ντουκιάρουμε” αριστερά, γιατί αλλιώς θα “συστρέψει/βερινιάσει) . (Βλέπε αντίστοιχες λέξεις).
***Καρνάγιο (το): Τόπος όπου τα σκάφη ανελκύονται στην στεριά προς καθαρισμό/συντήρηση/ επισκευή/φύλαξη. Το λέμε και “ταρσανά” και “καρενάγιο”.(Βλέπε αντίστοιχες λέξεις).
***Καρνέ (το): Το σημειωματάριο.
***Καρπάθιο πέλαγος(το): Η έκδοση του 1953 για τα όρια των θαλασσών του Διεθνούς Υδρογραφικού Οργανισμού δεν αναφέρει τίποτα, για το “Καρπάθιο Πέλαγος” παρά μόνον για το “Αιγαίο Πέλαγος”, στο οποίο, προφανώς, συμπεριλαμβάνεται, κι αυτό όχι με βεβαιότητα (Ο Γερμανός γεωγράφος Χάινριχ Κίπερτ δίνει άλλη θεώρηση, ως γειτνιάζον με το Λύκιο Πέλαγος κλπ). Θα αναφέρω, σε συντομία, τα όρια που γράφει η εγκυκλοπαίδεια “Το Καρπάθιο Πέλαγος, το νοτιώτερο απ΄τα μικρότερα πελάγη του Αιγαίου, απλώνεται από την Κάρπαθο προς την Ρόδο ( δηλαδή το “Στενό Καρπάθου ή Διέκπλους Καρπάθου) και προς βορρά συνορεύει με το Ικάριον Πέλαγος. Περιβρέχει την Αστυπάλαια και την Κω καθώς και τα νησιά της Δωδεκανήσου, που είναι προς νότον και εισδύει στις μικρασιατικές ακτές (κόλπος Δωρίδος/Hisaronu Korfezi και κόλπος Κεραμεικού/Gokova Kofezi), συνορεύει δε, με το Λύκιον Πέλαγος”. Εγώ έχω να προσθέσω ότι, όπως το έζησα, το “Καρπάθιο Πέλαγος” περιλαμβάνει, οπωσδήποτε και τον διέκπλουν μεταξύ Καρπάθου/ Κάσου και Κρήτης. Άλλωστε και τα δελτία “Μέτεο” για την ναυτιλία, δείχνουν αυτόν τον διέκπλουν.
***Καρρέ (το): Ο “μεσόδομος” (βλέπε λέξη), τετράγωνο και όχι πάντα, διαμέρισμα του πλοίου, που χρησιμεύει ως εντευκτήριο ή εστιατόριο.
***Καρριέρα (η): Η σταδιοδρομία.
***Καρούλι (το): Η κοινή ονομασία του “καρύου” (βλέπε έκφραση “κάρυο του τροχίλου”).
***Κάρτα (η): Όρος της κοινής ναυτικής γλώσσας, που σημαίνει τον ναυτικό χάρτη και μάλιστα της μεγάλης κλίμακας (Να μην ξεχνάμε ότι ο χάρτης που απεικονίζει μια μικρή περιοχή, είναι μεγάλης κλίμακας-κάρτα μεγάλο κουμπάσο, ενώ ο χάρτης που απεικονίζει μια μεγάλη περιοχή, είναι μικρής κλίμακας-κάρτα μικρό κουμπάσο) .
***Κάρτα (η): Η κοινή ονομασία του “ανεμόρρομβου” . Ένας κύκλος έχει 32 ανεμόρρομβους/κάρτες.Μία “κάρτα”=11°15΄, που υποδιαιρείται σε δύο “μισές κάρτες/μέντζα” και σε τέσσερα “καρτίνια/τσερέκια” .Λέμε “Σορόκο-κάρτα-Λεβάντε” και γράφουμε “Σ1Λ”.(βλέπε αντίστοιχες λέξεις).
***Κάρτα ή και χάρτα (η): Ο χάρτης (βλέπε λέξεις).
***Κάρτερ (το): Το περίβλημα που προστατεύει τα κινητά μέρη μιας μηχανής, ο στροφοθάλαμος (βλέπε λέξη). .
***Καρτερία (το): Το πρώτο “ατμήλατο” (βλέπε λέξη) Ελληνικό πολεμικό πλοίο, που για πρώτη φορά, στην παγκόσμια ιστορία, έλαβε μέρος σε ναυμαχία. Ήταν τροχήλατο και έφερε 4 ιστούς για βοηθητική ιστιοφορία.
***Καρτιέρης (ο): Ναυτικό όργανο. Αβάκιο (βλέπε και λέξη), που χρησιμεύει για την επίλυση προβλημάτων πλεύσεως του σκάφους.
***Καρτίνι (το): Το λέμε και ” τσερέκι” (βλέπε παραπάνω λέξη “κάρτα”). Η λέξη “καρτίνη/καρντίνη” φέρνει στο μυαλό την στροφή, στο ποίημα “Kuro Siwo” του ποιητή της θάλασσας Καββαδία. ” πως παίζει ο μπούσουλας καρντίνη με καρντίνη”.
***Κάρτο (το): Το τέταρτο της ώρας.
***Καρύδι (το): Η κοινή ονομασία του κόμπου “ακρόκομπος του ορμιδίου” (βλέπε έκφραση). Μ΄ αυτόν, αποκτά βάρος η άκρια του ορμιδίου/αρμιδιού, για να μπορέσουμε να το πετάξουμε μακριά.
***Καρυδότσουφλο (το): Το πολύ ελαφρύ σκάφος που παρασέρνεται εύκολα από τα κύματα.
***Καρύλιο (το): Κοινώς το “ράουλο” (βλέπε και λέξη “κάρυο” παρακάτω). Υπάρχει και το “σιδεροσκεπές ράουλο”, που φέρει γάντζο για την ανάρτησή του.
***Κάρυο του τροχίλου: Κοινώς “ράουλο του μακαρά”. Άλλες ονομασίες του “καρύου” είναι: “ράγουλο”, “καρούλι” και “τροχός” (βλέπε έκφραση/λέξεις).
***Καρυόκομπος (ο): Κοινώς “καρυδόκομπος” και “σαρίκι”. Κόμπος που τον κάνουμε στην άκρια του σχοινιού, για να μην μας φύγει από τον τρόχιλο, αλλά και σαν “φίμωμα” του σχοινιού. Ειδικά ο “διπλός καρυόκομπος” γίνεται στο τέλος της “μπαρμπαρέσας”, για να την κρατάμε, όταν κάνουμε “μπότσο” (βλέπε αντίστοιχες λέξεις).
***Καρυόσχοινο (το): Κοινώς “τζίβα” (βλέπε λέξη). Είδος σχοινιού από τις ίνες της ινδικής καρύδας, που είναι “αβύθιστο” και το χρησιμοποιούσαμε για “πρυμνήσια/πρυμάτσα”, για ευνόητους λόγους.
***Καρφί (το): Ο ήλος, η πρόκα. Λέμε ¨”τάκανε γυαλιά καρφιά” ή “καρφί δεν του καίγεται” κ.α.
***Καρφί ξύλινο (το): Το παλούκι, ο “γόμφος” (βλέπε λέξη).
***Καρχήσιο (το): Μιά άλλη ονομασία της κοινώς λεγόμενης “κόφας” (βλέπε λέξη παρακάτω).
***Κάσα (η): Το κιβώτιο για φύλαξη/μεταφορά/προστασία αντικειμένων. Γράφεται και “κάσσα”. Την κάσα την λέμε και “κασόνι”. Ακούγεται και κουτί και “κούτα”.
***Κάσα του κουβουσιού (η): Κοινή ονομασία της “βαλβίδας της καθόδου” ή του ¨”κανθηλίου της καθόδου”, που είναι, θα λέγαμε, ο προφυλακτήρας, για αποφυγή εισροής υδάτων κ.α. από την κάθοδο.
***Κάσα του μακαρά (η): Κοινή έκφραση της “θήκης του τροχίλου”.
***Κάσα του “τσιμπουκιού” (η): Η κοινή ονομασία της “έδρας του επιστηλίου” (βλέπε λέξεις).
***Κάσαρο (το): Το “κάσαρο” ή “καμπούνι” είναι κοινές ονομασίες του “προστέγου” (βλέπε λέξη). Στο Admiralty Manual of Seamanship (Admiralty) και στη σελ. 1-6 αναγράφει, “forecastle” για το “πρόστεγο” και “poop” για το “επίστεγο” (βλέπε λέξη), στα δε ιστιοφόρα πλοία του παρελθόντος, το 04 κατάστρωμα (το επιστέγασμα της 3ης υπερκατασκευής του “επιστέγου”) , γράφει ότι αποκαλείται “after castle”. Το βρήκα γραμμένο και με δύο “σ”, ως “κάσσαρο” .
***Κάσαρο (το): Λεγόταν και “κασαρί”΄, η στεγασμένη υπερκατασκευή στο στεγασμένο πρυμναίο τμήμα των παλαιών ιστιοφόρων, όπου στο ελαφρό της κατάστρωμα, στεκόταν ο κυβερνήτης.Το “πούπι” που λέγεται στα σημερινά εμπορικά πλοία, ενώ στα Πολεμικά πλοία λέγεται αποκλειστικά “επίστεγο” (βλέπε λέξη ). Το βρήκα γραμμένο και με δύο “σ”, ως “κάσσαρο”.
***Κασέλα (η): Το κιβώτιο, το μπαούλο.
***Κάσκα (η): Το κράνος (βλέπε λέξη παρακάτω). Θολωτό καπέλο από φελλό, που φοριόταν στις τροπικές χώρες για προστασία από τον ήλιο.
***Κασκαβάλι (το): Η κοινή ονομασία της “εφηλίδας” (βλέπε λέξη). Το “κασκαβάλι” το λέμε και “τζιβί”.
***Κασκέτο (το): Το στρατιωτικό πηλήκιο (βλέπε λέξη).
***Κασόνι (το): Το κιβώτιο.
***Κασσίτερος (ο): Κοινώς το “καλάϊ” ή ο “λευκοσίδηρος”. Ο κασσίτερος όταν ενωθεί (χημικά) με τον χαλκό, δημιουργεί τον μπρούτζο, ένα πολύ σκληρό και συμπαγές κράμα. Ο μπρούτζος δεν έχει το βασικό μειονέκτημα του σίδερου, την σκουριά. Μία άλλη εφαρμογή του είναι η “επικασσιτέρωση” για να μην σκουριάζουν τα αντικείμενα (το “γάνωμα” και ο τεχνίτης λεγόταν “γανωτής” ή “γανωματής” ή “καλαϊτζής”. Σήμερα το “καλάϊ” (κοινή ονομασία του “κασσίτερου”) είναι παρόν σε όλες τις συγκολλήσεις των ηλεκτρονικών/ηλεκτρικών κυκλωμάτων και σε όλες τις ψηφιακές συσκευές.
***Καστάνια (η): Κοινή ονομασία του “επίσχεστρου” (βλέπε λέξη). Άλλες ονομασίες “καστανιόλα”,”κατοχεύς” (βλέπε λέξεις). Μηχανισμός που εμποδίζει την κίνηση προς κάποια κατεύθυνση.
***Καστανιόλα (η): Βλέπε λέξη “καστάνια”.
***Καστανιόλες (οι): Βλέπε παρακάτω λέξη “κατακλείδες”.
***Καστελόριζο (το): Η κοινή ονομασία της νήσου “Μεγίστης” της ανατολικώτερης νήσου των Νοτίων Σποράδων (Δωδεκανήσου) του Αιγαίου πελάγους. Το φρούριο.
***Κατάβαθα (τα): Πάρα πολύ βαθιά, εντελώς στο βάθος,τα κατάβαθα της γής.
***Καταβαθμός (ο): Κοινώς “σκάλα”. Είναι μέρος αλίμενο για πρόσκαιρη αγκυροβολία και σύντομη ελευθεροκοινωνία με την στεριά. Έχει την μικρότερη διαβάθμιση στην σειρά των “κολπώσεων” (βλέπε παρακάτω) και έρχεται τελευταίος μετά το “καραβοστάσι” και το “επίνειο”.
***Καταβάλλω τέλη: Σημαίνει εκτελωνίζω.
***Καταβάλλω τον εχθρό: Σημαίνει τον νικώ, τον βάζω κάτω.
***Καταβάλλω τρόπιδα: Ρίχνω καρένα.
***Καταβατικός άνεμος (ο): Τον λέμε και “αύρα των ορέων” (βλέπε έκφραση). Οι “καταβατικοί άνεμοι” που κατέρχονται/κατεβαίνουν από τα βουνά, παρουσιάζουν συνήθως μεγάλη ένταση και πνέουν καμιά φορά με μεγάλη σφοδρότητα.
***Καταβέλονα: Μια άλλη ονομασία της “κατάπρυμα” (βλέπε λέξη παρακάτω) πλεύσης της ιστιοδρομίας.
***Καταβιβάζω: Φέρνω κάτι από ψηλότερα πιο χαμηλά. Το κατεβάζω. Καθαιρώ (π.χ. καθαίρεση της οκτάκωπης βάρκας). Υποστέλλω (π.χ. υποστολή σημαίας).
***Καταβύθιση (η): Η πράξη και το αποτέλεσμα του καταβυθίζω. Η βύθιση εντελώς στο νερό του αντικειμένου, το “βούλιαγμα” (βλέπε λέξη). Το λέμε όμως μεταφορικά και για την “κατακρήμνιση”.
***Καταβύθιση των νερών (η): Όταν τα επιφανειακά νερά ζεσταίνονται, εξατμίζονται και το αλάτι τους μαζεύεται, με αποτέλεσμα να αυξάνει την πυκνότητά τους, οπότε καταβυθίζονται, για να αναδυθούν τα κρύα νερά, που αφού ζεσταθούν κι αυτά θα βυθιστούν με την σειρά τους κι έτσι θάχουμε τον συνεχή κύκλο.
***Κατάγω: Φέρω κάτι προς τα κάτω. Το χαμηλώνω.
***Καταδίωξη (η): Προσπαθώ να φθάσω κάποιον για κάποιον σκοπό.
***Καταδότης (ο): Το άτομο που χαρακτηρίζουμε σπιούνο/ρουφιάνο/καρφί και στην “αργκό” στο ναυτικό, τον αποκαλούσαμε ο “δώστης”.
***Καταδρομή (η): Έτσι ονομάζεται στον θαλάσσιο πόλεμο, κάθε επιθετική ενέργειά μας, αιφνιδιαστικού χαρακτήρα, που στρέφεται εναντίον της θαλάσσιας υποδομής του αντιπάλου.
***Καταδρομικό (το): Τύπος πολεμικού πλοίου με σκοπό την “καταδρομή” , όπως λέει και ο χαρακτηρισμός του. Ήταν ο ενδιάμεσος τύπος μεταξύ των πλοίων μάχης (θωρηκτών) και των ελαφρών σκαφών (αντιτορπιλικών).
***Κατάδυση (η): Η βύθιση στο νερό και κάτω από την επιφάνειά του. Η καταβύθιση, το βούτημα, η βουτιά, το μακροβούτι. Η κάθοδος του δύτη στον πυθμένα του βυθού. Εδώ να πούμε ότι, υπήρχε ποινή με το όνομα αυτό, που επιβαλλότανε από τα ναυτικά δικαστήρια και ήταν ,το λιγότερο , απαίσια. Ο κατάδικος δενόταν από τα χέρια και τα πόδια και τον τραβούσαν να περάσει τρείς φορές από την μια πλευρά του πλοίου στην άλλη, κάτω απ΄ την καρένα (γδερνότανε από τα κολλημένα όστρακα) και πολλές φορές πέθαινε. Το ναυτικό μας δεν δέχθηκε ποτέ, να εισάγει αυτό το είδος της ποινής, τα δε άλλα ναυτικά την κατάργησαν στα μέσα του 19ου αι.
***Καταδύτης (ο) και καταδύτρια (η): Το άτομο που κάνει καταδύσεις.
***Καταδυτικό μηχάνημα (το): Έτσι χαρακτηρίζεται κάθε συσκευή, που παρατείνει την παραμονή του δύτη στο βυθό του νερού.
***Καταιγίδα (η): Η καταιγίδα είναι ένα μετεωρολογικό φαινόμενο, που το συνοδεύουν αστραπές, κεραυνοί, μερικές φορές χαλάζι και σχεδόν πάντα με έντονη βροχόπτωση και ισχυρούς ανέμους. Εδώ να πούμε ότι, η ταχύτητα του ανέμου προς την ταχύτητα μετακίνησης του κύματος έχει ένα λόγο 4 προς3, προσεγγιζόντως.
***Καταγίδα/Σφοδρή θύελλα (η): Είναι o χαρακτηρισμός της βαθμίδας «10» της κλίμακας Beaufort . Κατ΄αυτήν, η ταχύτητα του ανέμου κυμαίνεται στους 48-55 κόμβους και παρατηρούνται κύματα πολύ υψηλά, λευκές ραβδώσεις αφρού κατά την διεύθυνση του ανέμου και ο «πίτυλος» (βλέπε λέξη) μπορεί να επηρεάσει την ορατότητα. Έχω πάρει μια γεύση από την κατάσταση αυτής της θάλασσας.
***Καταιγίδα πολύ σφοδρή (η): Είναι ο χαρακτηρισμός της βαθμίδας «11» της κλίμακας Beaufort. Κατ΄ αυτήν , η ταχύτητα του ανέμου κυμαίνεται μεταξύ 56-63 κόμβους και παρατηρούνται εξαιρετικά υψηλά κύματα, ο αφρός των κυμάτων καλύπτει την επιφάνεια, η δε ορατότητα είναι πολύ μειωμένη.
***Καταιγισμός (ο): Στην πυροβολική είναι η δραστική βολή πολλών πυροβόλων.
***Καταιονιστήρας (ο): Κοινώς το “τηλέφωνο του ντους”, η «ντουζιέρα» ή απλά το “ντους”. Εξακοντίζει και διασπείρει το νερό. Το ίδιο ισχύει και για τον αέρα.
***Κατακάθετος (η): Κατά την διαδικασία της άπαρσης του αγκυροβολημένου πλοίου και όταν το βιράρισμα της “καδένας” φέρει την άγκυρα “απίκο”, ακριβώς κάτω απ την πλώρη μας, τότε ο “ναυκλήρος/λοστρόμος”, το γνωστοποιεί στην γέφυρα του πλοίου με την λέξη “κατακάθετος”. Η διαδικασία θέλει την γέφυρα, να είναι συνεχώς ενήμερη της κατάστασης της εισολκής “καδένας/άγκυρας” κι έτσι η “ομοχειρία προστέγου”, γνωστοποιεί τον αριθμό “αμμάτων/κλειδιών” στη θάλασσα, το γεγονός που η άγκυρα ήρθε “παρακάθετος”, μετά “κατακάθετος” και περιμένει την εντολή “ανάσπα” ,για να την ενημερώσει στη συνέχεια επί της πορείας, με τις λέξεις “ξενέρισε” (βγήκε απ΄το νερό) – “μασχαλίστηκε” – “στερεώθηκε”, για να ακολουθήσει από την γέφυρα η εντολή της “διάλυσης της άπαρσης”. (Βλέπε αντίστοιχες λέξεις).
***Κατακλείδες (οι): Κοινώς “καστανιόλες” (βλέπε λέξη). Μικροί μοχλοί στη βάση του “εργάτη” (βλέπε λέξη) που τον εμποδίζουν να αναστρέψει.
***Κατακλίνω πλοίο: Κοινώς “καρενάρω” (βλέπε λέξη παραπάνω). Κάνω κάποιο από όρθιο να πλαγιάσει, πλαγιάζω από την μια πλευρά το πλοίο, προκειμένου να προβώ στον καθαρισμό των υφάλων του.
***Κατάκλιση πλοίου (η): Το πλάγιασμα επί της μιας πλευράς.
***Κατάκλιση (η): Ακόμα ηχεί στα αυτιά μου ο ήχος της σάλπιγγας και το κέλευσμα “σάρωση – κατάκλιση” στη Σχολή. “Κατάκλιση” που σημαίνει το πλάγιασμα στο κρεβάτι, το ξάπλωμα.
***Κατάκλιτο πλοίο (το): Το αποτέλεσμα του “κατακλίνω πλοίο” (βλέπε παραπάνω).
***Κατακλύζω: Πλημμυρίζω,καλύπτω με νερό.
***Κατάκλυση (η): Η πλήρωση με νερό κάποιου διαμερίσματος για σβέση/περιορισμό πυρκαϊάς ή άλλο λόγο.
***Κατάκλυστος υπό υδάτων (ο): Γεμάτος νερά.
***Κατάκολο (το): Το τελευταίο χωνί του γρίπου ψαρέματος.
***Κατακολπίζω: Μπαίνω, εισέρχομαι σε όρμο.
***Κατακόρυφη Δομή Ατμόσφαιρας (η): Η ατμόσφαιρα αποτελείται από στρώματα, που στον ισημερινό έχουν μεγαλύτερο πάχος, στους πόλους το μικρότερο και στην εύκρατη ζώνη το ενδιάμεσο. Αυτά είναι: α) Η Τροπόσφαιρα (το πρώτο στρώμα, σε ύψος 8 χλμ. στους Πόλους και 18 χλμ. στον Ισημερινό), είναι το σημαντικότερο και συμβαίνουν, σχεδόν όλα, τα καιρικά φαινόμενα, β) Η Στρατόσφαιρα γ) Η Μεσόσφαιρα δ) Η Ιονόσφαιρα και ε) Η Εξώσφαιρα.
***Κατακόρυφη αδιαβατική θερμαθμίδα (η): Ονομάζεται η μείωση της θερμοκρασίας, σε συνάρτηση με το ύψος, μέσα στην “τροπόσφαιρα” (βλέπε παραπάνω “κατακόρυφη δομή ατμόσφαιρας”)
***Κατακόρυφοι τομείς φανών των σκαφών (οι): Στην παράγραφο 10 του Παραρτήματος Ι του ΔΚΑΣ αναγράφεται με λεπτομέρειες η “κατακόρυφη τοποθέτηση και διαστήµατα µεταξύ φανών”, στην δε παράγραφο 10 οι “κατακόρυφοι τομείς των φανών” των σκαφών.
***Κατακόρυφος γωνία ασφαλείας (η): Όταν είμαστε υποχρεωμένοι να παραπλεύσουμε μια περιοχή με ναυτιλιακούς κινδύνους , μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την “κατακόρυφο γωνία ασφαλείας”. Προϋπόθεση, να υπάρχει καταφανές σημείο και να υπάρχουν τα στοιχεία ύψους του.
***Κατακόρυφος τόπου (η): Είναι η διεύθυνση της βαρύτητας, που συναντά το σημείον ζενίθ του τόπου στην ουράνια σφαίρα.
***Κατακρημνίσματα (τα): Στην μετεωρολογία η ονομασία αυτή αντιπροσωπεύει τα νέφη, την βροχή, το χιόνι , το χαλάζι.
***Καταμέτρηση (η): Οι “καταμετρήσεις” στα πλοία είναι η “ολική χωρητικότητα” και η “καθαρή χωρητικότητα” (βλέπε εκφράσεις).
***Καταμαράν (το): Ένα σκάφος με δύο παράλληλες “γάστρες” (βλέπε λέξη) ίσου μεγέθους. Προσφέρουν μεγαλύτερη σταθερότητα, ταχύτητα και λιγότερη αντίσταση στη θάλασσα σε σχέση με τα παραδοσιακά μονόγαστρα σκάφη. Ξεκίνησε σαν αλιευτική σχεδία των ιθαγενών της Καραϊβικής και επεκτάθηκε στην σημερνή μορφή. Εμένα με κάνει σκεπτικό η διαφορά του τύπου του κύματος του Ατλαντικού και του Αιγαίου που φτιάχτηκαν για να αντιμετωπίσουν.
***Κατάμπαρο (το): Ο χώρος κάτω από τον “κουραδόρο” (βλέπε λέξη παρακάτω).
***Κατανάλωση (η): Είναι η ποσότητα του καυσίμου, που καίει η μηχανή ανά ίππο και ώρα.
***Κατάντη (το): Προς την διεύθυνση ροής του ρεύματος.”Ανάντη”, το αντίθετο, (βλέπε λέξη), (downstream-opposιte- upstream, H.O.Pub.No.220).
***Κατάντης(ο): Ο κατηφορικός, ο επιρρεπής.
***Κάταντης (ο/η) και το “κάταντες”: Αυτός που έχει κλίση. Το “κάταντες” χρησιμοποιείται για να δηλώσει και τον γκρεμό.
***Καταξεριάς (ο): Ο «νοτιάς/όστρια» (βλέπε λέξη), που συνοδεύεται από υψηλές θερμοκρασίες.
***Κατάορτσα : Τελείως πάνω στον καιρό, η ιστιοδρομία.
***Καταπακτή (η): Το άνοιγμα στο δάπεδο του πλοίου, που κλείνει με πόρτα οριζόντια και οδηγεί, συνήθως, σε αμπάρι.
***Καταπέλτης (ο): Ήταν αρχαία πολεμική μηχανή, που εκσφενδόνιζε βέλη/λίθους κλπ. Σήμερα, λέμε “καταπέλτη” την κατασκευή εκείνη που ανοιγοκλίνει και επιτρέπει την επιβίβαση και αποβίβαση οχημάτων από οχηματαγωγά πλοία. Ως “καταπέλτης απονήωσης” χρησιμοποιήθηκε ο συγκεκριμένος μηχανισμός, για να εκτινάσσει τα φερόμενα επί του καταστρώματος του πολεμικού πλοίου αεροπλάνα. Ακούγεται και με την ονομασία “ράμπα” (βλέπε λέξη).
***Καταναγκαστική εργασία (η): Η “αγγαρεία (βλέπε λέξη).
***Καταπλέω: Φθάνω κάπου χρησιμοποιώντας την υδάτινη οδό. Λέμε και “αριβάρω” ή “φθάνω” ή “έρχομαι” ή “αφικνούμαι”. Εάν χρησιμοποιήσουμε την ποταμίσια οδό, τότε στην περίπτωση που πλέουμε σύμφωνα με την ροή του ποταμού, λέμε “καταπλέω” και στην αντίθετη περίπτωση, λέμε “αναπλέω”.
***Καταπληξία (η): Κοινώς το “σοκ” (shock) (βλέπε λέξη). Η αιφνίδια κατάρρευση του οργανισμού μας.
***Κατάπλους (ο): Ο ερχομός/άφιξη του σκάφους στον προορισμό του.
***Κατάπλωρα: Τοπικός προσδιορισμός που σημαίνει το “ακριβώς στην πλώρη” ή και “πρώραθεν” (βλέπε λέξεις).
***Καταπολεμώ: Καταβάλλω (βλέπε λέξη παραπάνω) με πόλεμο.
***Καταποντίζομαι: Βυθίζομαι, πνίγομαι π.χ. Το πλοίο καταποντίστηκε .
***Καταποντίζω: Καταβυθίζω στο υγρό στοιχείο. Η πράξη “καταπόντιση” και το αποτέλεσμα “καταποντισμός”.
***Κατάπρυμα: Ακριβώς πίσω μας, στην κατεύθυνση της πρύμης μας. “Πρύμνηθεν” (βλέπε λέξη).
***Κατάπρυμα: Ονομασία πλεύσης κατά την “ιστιοδρομία”/”αρμενισιά”, που σημαίνει ότι, έχουμε τον αέρα να μας έρχεται από 165° – 195° πράσινο ή κόκκινο, μέσω πρώρας. Άλλες ονομασίες αυτής της πλεύσης είναι: “Πρύμα” και “Εξ Ουρίας”.(Βλέπε αντίστοιχες λέξεις).
***Κατάπλωρα: Ακριβώς στην πλώρη. Μπροστά μας. Πρώραθεν.
***Κατάρτι (το): Η κοινή ονομασία του “ιστού” (βλέπε λέξη). Άλλες ονομασίες είναι: “΄Αλμπουρο”, “Άρμπουρο”, “Άρμπορο”. Κάθε κατάρτι, λόγω μήκους, αποτελείται από τρία έως τέσσερα μέρη. Το σύνηθες ήταν με τρία μέρη και με ονομασίες: “Στήλη” (κοινώς “κολόμπα”) το κατω-κάτω. Ακολουθεί από πάνω του, το “μέγα επιστήλιο” (κοινώς “μεγάλο τσιμπούκι) και πιο πάνω ,το τελευταίο, το “μικρό επιστήλιο” (κοινώς “μικρό τσιμπούκι”). Αυτά είναι τα τρία μέρη που αποτελούν το “κατάρτι”. Αν τώρα αποτελείται από δυο μέρη το πρώτο ονομάζεται “στήλη” (κοινώς “κολόμπα”) και το δεύτερο “επιστήλιο” (κοινώς “τσιμπούκι”.
***Κατάρρους (ο): Λέγεται η κάθοδος των κυμάτων με βοή στις πλευρές των βράχων που σπάνε.
***Κατάσαρκα: Κοινώς “ζακετόνι”. Σημαίνει, αμέσως απάνω στο δέρμα του σώματος, π,χ. λέμε ότι οι ψαράδες μας φοράνε και το καλοκαίρι “κατάσαρκα” μάλλινη φανέλα, γιατί μαζεύει την υγρασία της θάλασσας.
***Κατάσβεση (η): Η πλήρης σβέση της φωτιάς.
***Κατασβεστήρας (ο): Ο πυροσβεστήρας.
***Κατασιγαστήρας (ο): Κοινώς ο “σιλανσιέ” (βλέπε λέξη). Διάταξη που “πνίγει” τον κρότο των εκρήξεων της μηχανής.
***Κατασκοπεία (η): Η επισταμένη παρατήρηση εκ του αφανούς.
***Κατάσταση (η): Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες έλαβε/λαμβάνει χώραν το οτιδήποτε. Η θέση ανθρώπου/πράγματος σε δεδομένο χρόνο/τόπο.
***Κατάσταση θαλάσσης (η): Όταν αναφερόμαστε στον θαλάσσιο κυματισμό, χρησιμοποιούμε δύο όρους, την “κατάσταση θαλάσσης” και την “αποθαλασσία”. Η “κατάσταση θαλάσσης” με την βαθμολογία και τον χαρακτηρισμό, αναφέρονται σε κύματα που γίνονται υπό την επήρεια του ανέμου, στο ανοικτό πέλαγος και σε πλήρως ανεπτυγμένη θάλασσα, γιατί σε περιορισμένες θαλάσσιες περιοχές, σε κόλπους κλπ, ή κοντά στις ακτές, με άνεμο που πνέει από την ξηρά προς τη θάλασσα, τα ύψη κύματος είναι μικρότερα και οξύτερα (Θυμάμαι τον αντιπλοίαρχο ναυπηγό, που μας έκανε μάθημα στην Σχολή και μας έλεγε ότι, όταν έχουμε κάποιον άνεμο, που πνέει από την ξηρά προς την θάλασσα, ο κυματισμός θα λάβει την μορφή, που αντιστοιχεί στην δύναμη του ανέμου ,σε απόσταση 50 ν.μλ. από την ακτή και στην διεύθυνση προς την οποίαν πνέει ο άνεμος. Επόμενο, λοιπόν, είναι ο πραγματικός κυματισμός να μην συνδέεται με τον επικρατούντα άνεμο τη στιγμή της παρατήρησης. Τώρα ,όσον αφορά στην “αποθαλασσία”, πρόκειται για κυματισμό που δημιουργήθηκε από άνεμο που δεν υπάρχει τώρα και η «κατάσταση» της επιφάνειας της θάλασσας χαρακτηρίζεται με βάση το ύψος του κύματος.. (Βλέπε και λέξεις “Αποθαλασσία” και “Καραντί”).
***Κατάστρωμα (το): Κοινώς “κουβέρτα” (βλέπε λέξη). Οι αρχαίοι πρόγονοί μας το αποκαλούσαν “τα ίκρια”. Το δάπεδο που καλύπτει εξωτερικά το σκαρί κάθε πλοίου. Το “κατάστρωμα” στερεώνει όλο το σκάφος και το προφυλάσσει από την εισροή νερών βροχής/θαλάσσας. Έχει κυρτή επιφάνεια, με μία ελαφριάν κλίση προς τα πρύμα, για να “αδειάζει” τα νερά βροχής/κυμάτων. “Κατάστρωμα” δεν έχουν οι βάρκες και ορισμένοι τύποι μικρών σκαφών και τα λέμε “άφρακτα” (βλέπε λέξη). Τα μεγάλα πλοία έχουν περισσότερα του ενός καταστρώματα, στα οποία το δεύτερο συνθετικό της ονομασίας τους, δηλώνει και την χρήση/αποστολή του. Εκτός, λοιπόν, του κυρίου καταστρώματος έχουμε π.χ. το κατάστρωμα απονηώσεως, το κατάστρωμα υποφραγμάτων (κουραδόρος- βλέπε λέξη παρακάτω), το κατάστρωμα γεφύρας κ.α. Να προσθέσουμε και τα “αφαιρετά” καταστρώματα, που χρησιμοποιούνται περιστασιακά για τα εμπορεύματα. Την λέξη “κατάστρωμα” χρησιμοποιούμε και για την επίπεδο επιφάνεια του προβλήτα, του δρόμου, των πεζοδρομίων, του κρηπιδώματος.