Μ Το γράμμα «Μ

***«Μυ» ή «Μι» : Το γράμμα «Μ», που στα σήματα “μορς” αντιστοιχεί με το γράμμα “M”, σημαίνεται με παύλα – παύλα ( _ _ ) και σημαίνει «Το πλοίο μου σταμάτησε και δεν κινείται στο νερό» . Το έγχρωμο σημείο (σημαία), που σηκώνουμε στον ιστό, από το σηματοθέσιο, είναι μια σημαία κυανού χρώματος, που φέρει ένα λευκό «Χ» απ΄άκρη σε άκρη (καταλαμβάνει όλη την σημαία). Η φωνητική του παράσταση στα ελληνικά είναι “ΜΕΛΙ” και διεθνώς “MIKE”. Στο Πολεμικό Ναυτικό η έπαρση στον ιστό του σήματος αυτού, σημαίνει «Κινήσεις μου ανεξάρτητες» .
***Μαγγιόρα πανιά (τα): Η κοινή ονομασία των «μείζονων ιστίων» (βλέπε έκφραση), της ιστιοφόρου ναυτιλίας.
***Μαγγιόρα (το): Με την λέξη αυτή εννοούμε τους «επίτονους/ξάρτια» (βλέπε λέξεις) , που στηρίζουν τον ιστό/κατάρτι.
***Μαγγανέλι (το): Μια απ΄τις κοινές ονομασίες του «εξέλικτρου/ανέμης» (βλέπε λέξεις).
***Μαγγελάνος Φερδινάνδος (ο): Ο διάσημος Πορτογάλος θαλασσοπόρος, ποντοπόρος και εξερευνητής. Προς τιμήν του ονομάστηκε «Πορθμός του Μαγγελάνου» το αμφίγειο/πορθμός, που πρώτος ανακάλυψε ο ίδιος τον 16ον αι. και είναι μια θαλάσσια δίοδος ,στο νότιο άκρο της Νοτίου Αμερικής, που συνδέει τον Ατλαντικό με τον Ειρηνικό ωκεανό. Έτσι παρακάμπτεται το ακρωτήριο Χόρν και οι τρικυμίες, που δέρνουν την περιοχή. Το διαδίκτυο μας πληροφορεί ότι, το μήκος του περάσματος είναι πάνω από 300 ν.μλ., με μέγιστο πλάτος περί τα 20 ν.μλ. και με 2 ν.μλ. και κάτι, το πιο στενό του μέρος. Ο Μαγγελάνος σκοτώθηκε σε μια μάχη στις Φιλιππίνες ,στον Ειρηνικό και ο αντικαταστάτης του, τέλειωσε το ταξίδι του Μαγγελάνου και γύρισε στην Ισπανία στις 6 Σεπτεμβρίου του 1522, σύμφωνα με το ημερολόγιο πλοίου, αλλά αποκαλύφθηκε ότι ήταν ,στην πραγματικότητα, 3 Σεπτεμβρίου. Το γεγονός αυτό χρησιμοποίησε ο Ιούλιος Βερν, για την συγγραφή του μυθιστορήματος «Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες». ΣΧΟΛΙΟ: Πλους από δυσμάς προς Ανατολάς κερδίζουμε σε χρόνο, ενώ το αντίθετο από Ανατολάς προς Δυσμάς χάνουμε χρόνο.
***Μάγειρας (ο): Η κοινή ονομασία του «εσχαρέα» (βλέπε λέξη). Αυτός που έχει για επάγγελμα την παρασκευή φαγητού.
***Μαγειρείο (το): Η επίσημη ονομασία του χώρου όπου παρασκευάζεται το φαγητό για πολλά άτομα και λέγεται κοινώς «κουζίνα» (βλέπε λέξη).
***Μαγιό (το): Στη Σχολή το λέγαμε «σκελέα κολυμβήσεως». Ειδικό ρούχο για μπάνιο στη θάλασσα, που φοριέται κατάσαρκα.
***Μαγκάρω: Κοπάζω (βλέπε λέξη).
***Μαγνήτης (ο): Διακρίνεται σε φυσικό, τεχνητό και προσωρινό μαγνήτη.
***Μαγνητικά αβαθή (τα): Σε κάποια αβαθή , προξενούνται αναταραχές στις μαγνητικές πυξίδες.
***Μαγνητικές ανωμαλίες (οι): Σε κάποιες περιοχές, έχουν παρατηρηθεί μαγνητικές ανωμαλίες στην απόκλιση της μαγνητικής πυξίδας του πλοίου, όπως στην περιοχή του ο.Κουταλά της ν,Σερίφου (Υδρ. Υπηρεσία Π.Ναυτικού).
***Μαγνητικές θύελλες (οι): Λέγονται και «μαγνητικές καταιγίδες» και έχουν σαν αποτέλεσμα, η μαγνητική βελόνη να αποκλίνει από την κανονική της θέση, καμιά φορά και για μέρες. Το γεγονός αυτό συνδέεται με τις εκλάμψεις στον ήλιο, τις ηλιακές εκρήξεις που είναι ακανόνιστες.
***Μαγνητική απόκλιση (η): Ονομάζεται «απόκλιση μαγνητικής βελόνης» (συμβολίζεται ως «Απ») η γωνία, που περιλαμβάνεται μεταξύ του αληθούς βορρά και του μαγνητικού βορρά. Την χαρακτηρίζουμε δε, ως ανατολική/θετική/δεξιά όταν ο μαγνητικός βορράς είναι ανατολικότερα του αληθούς και ως δυτική/αρνητική/αριστερά όταν ο μαγνητικός βορράς, είναι δυτικότερα του αληθούς. Στον χάρτη που περιέχεται στο εγχειρίδιο H.O.Pub.No.226 U.S.NOO είδα ότι, η μαγνητική απόκλιση φθάνει τις – 40° (αρνητική/δυτική) στις περιοχές της αρκτικής ( ΒΑ Καναδά-Γροιλανδία) και της ανταρκτικής (ΝΑ Αφρικής και κάτω από τον παράλληλο 40° Ν.) Στην περιοχή μας η απόκλιση κυμαίνεται σε αρκετά μικρές τιμές.
***Μαγνητική βελόνη (η): Λεπτός και πολύ ελαφρύς μαγνήτης, με ιδιότητα να περιστρέφεται ελεύθερα και να υποδεικνύει τον μαγνητικό βορρά. Αποτελεί θεμελιώδες εξάρτημα των «μαγνητικών πυξίδων» (βλέπε έκφραση). Η πρωτόγονη μορφή της μαγνητικής βελόνης είναι η «καλαμήθρα» (βλέπε λέξη).
***Μαγνητική διόπτευση (η): Παριστάνεται με το σύμβολο «Αζμ» και είναι η γωνία που σχηματίζεται μεταξύ της κατεύθυνσης του μαγνητικού βορρά και της νοητής γραμμής μεταξύ του παρατηρητή και του αντικειμένου.
***Μαγνητική έγκλιση (η): Βλέπε λέξη «Έγκλιση», (Εγκλίνω= λυγίζω προς τα εμπρός, κλίνω, σύμφωνα με το λεξικό Ζαλούχου εκδόσεως 1899).
***Μαγνητική νάρκη (η): Η νάρκη που εκρήγνυται με την προσέγγιση σιδερένιου ή χαλύβδινου πλοίου.
***Μαγνητική παρεκτροπή (η): Σύντμηση «Τρ». Η γωνία που σχηματίζει ο Βορράς πυξίδας (Βπ) με τον μαγνητικό Βορρά (Βμ). Χαρακτηρίζεται ως θετική/δεξιά/ανατολική (+) ή αρνητική/αριστερά/δυτική (-) ανάλογα, αν ο βορράς πυξίδας βρίσκεται δεξιότερα ή αριστερότερα του μαγνητικού Βορρά.
***Μαγνητική πορεία (η): Παριστάνεται με την σύντμηση «ζμ» και είναι η γωνία μεταξύ του μαγνητικού βορρά και της διαμήκους γραμμής του σκάφους.
***Μαγνητική πυξίδα (η): Η πυξίδα που γνωρίζουμε, για ναυτική και τοπογραφική χρήση , που με την μαγνητική βελόνη υποδεικνύει τον μαγνητικό βορρά σε αντίθεση με την «γυροσκοπική πυξίδα» (βλέπε έκφραση) που υποδεικνύει τον αληθή βορρά.
***Μαγνητικό ανεμολόγιο (το): Στους ναυτικούς χάρτες, το «ανεμολόγιο» αποτελείται από δύο κύκλους, διηρημένους σε μοίρες. Ο εσωτερικός κύκλος είναι αφιερωμένος στο μαγνητικό πεδίο του τόπου και δείχνει τον μαγνητικό βορρά που παρεκκλίνει του αληθούς βορρά. Επίσης αναγράφεται το ποσόν της απόκλισης, εάν αυτή είναι ανατολική (προσθετική/θετική) ή δυτική (αφαιρετική/αρνητική),το έτος παρατήρησης και το ποσόν μεταβολής της κάθε χρόνο. Έτσι μπορούμε να ξέρουμε, με ένα απλό πολλαπλασιασμό, την απόκλιση του μαγνητικού βορρά από τον αληθή, για την περιοχή του ανεμολογίου , τον χρόνον που χρησιμοποιούμε τον χάρτη.
***Μαγνητικοί μεσημβρινοί (οι): Οι μεσημβρινοί που σαν μέγιστοι κύκλοι περνάνε από τους μαγνητικούς πόλους.
***Μαγνητικοί πόλοι: Τα σημεία της γης που συναντιόνται οι μαγνητικοί μεσημβρινοί. Οι μαγνητικοί πόλοι είναι διάφοροι από τους γεωγραφικούς πόλους.
***Μαγνητικός (ο): Ο αναφερόμενος/ανήκων στα μαγνητικά φαινόμενα.
***Μαγνητικός άξονας (ο): Συνδέει τον μαγνητικό βόρειο πόλο με τον μαγνητικό νότιο πόλο.
***Μαγνητικός ισημερινός (ο): Η νοητή γραμμή γύρω από τη Γη όπου το μαγνητικό πεδίο είναι απόλυτα οριζόντιο (η μαγνητική έγκλιση είναι 0°). Δεν είναι ο κανονικός γεωγραφικός Ισημερινός, ούτε και τέλειος κύκλος, μιας και το μαγνητικό πεδίο της Γης δεν είναι ακριβώς διπολικό, αλλά μια ζώνη με την ελάχιστη μαγνητική ένταση.
***Μαγνητικός μεσημβρινός (ο): Ο μεσημβρινός που ακολουθεί την μαγνητική βελόνα και δεν συμπίπτει με τον αληθή μεσημβρινό, αλλά διέρχεται από τους μαγνητικούς πόλους. Σε κάθε περίπτωση σχηματίζει την εικόνα της «μαγνητικής απόκλισης» (βλέπε έκφραση).
***Μαγνητικός χάρτης (ο): Ο χάρτης που δείχνει τις μαγνητικές γραμμές πάνω στη γη.
***Μαγνητογράφος (ο): Αυτογραφικό όργανο για τις μεταβολές του γήϊνου μαγνητισμού ( έγκλιση, απόκλιση, οριζόντια συνιστώσα).
***Μαγνητόμετρο (το): Γενική ονομασία όλων των οργάνων που χρησιμοποιούνται για την μέτρηση του γήϊνου μαγνητισμού.
***Μαγνητοσκόπιο (το): Όργανο που ανιχνεύει την μαγνητική δύναμη.
***Μαγνητών νήσοι (αι): Αρχαία ονομασία των Βορείων Σποράδων ,όπως αποκαλείται σήμερα η συστάδα αυτή την νησιών . Την ονομασία «Μαγνητών νήσοι» αναφέρει ο Έλληνας γεωγράφος Στράβων ( 1ος π.Χ.αι.).
***Μάγουλα (τα): Η κοινή ονομασία των «επωμίδων/ωμίδιων» (βλέπε λέξεις). Οι γωνιές που υποστηρίζαν το «θωράκιο/κόφα» στα παλιά πλοία.
***Μάγουλο (το): Βλέπε λέξη «μάσκα».
***Μάγουλο μακαρά (τ): Η κοινή ονομασία της «παρειάς του τρόχιλου» (βλέπε έκφραση).
***Μάγουλα στομίου κύτους (τα): Τα πλάγια τοιχώματα του στομίου του αμπαριού.
***Μαδέρι: Η σανίδα που τοποθετείται για επικοινωνία του σκάφους με την ξηρά ,όταν τούτο δένει σε λιμενική εγκατάσταση. Άλλες ονομασίες είναι: «Διαβάθρα», «Σκάλα», «Πασαδούρος», «Μπαρμπαρίζος», «Θυρίδα επιβίβασης», «κάνγουες», «κλίμακα» (βλέπε λέξεις).
***Μαδέρια (τα): Η κοινή ονομασία των «επιγκενίδων» (βλέπε λέξη).Οι στενές και παχιές σανίδες του χρησιμοποιούνται για «φόρδο/πέτσωμα» στα ξύλινα σκάφη. Γενικά λέμε «μαδέρι» κάθε στενό, μακρύ, στέρεο, παχύ και επίπεδο ξύλο.
***Μαδρέπορα (τα): Ζωϊκοί οργανισμοί που σχηματίζουν τα κοραλλιογενή νησιά, που είναι διεθνώς γνωστά με την ονομασία «ατόλλες».
***Μαζεύω πανί: Πτύσσω ιστίο.
***Μαζεύω σχοινί: Το λέμε και «μαζώνω το σχοινί, που σημαίνει ότι το «σπειρώ», δηλαδή το «ντουκιάρω» (το δεξιόστροφο δεξιά και το αριστερόστροφο αριστερά), (βλέπε λέξεις). Κάθε «σπείρα» την λέμε «ντούκα».
***Μαζούτ (το): Ακάθαρτο/βαρύ πετρέλαιο. Ονομασία πετρελαίου που χρησιμοποιείται σαν καύσιμη ύλη στους ατμολέβητες.
***Μαθηματικός ορίζοντας (ο): Τον «μαθηματικό ορίζοντα» τον λέμε και «νοητό ή αληθή ή ουράνιο ορίζοντα» και είναι κάθετος στην γραμμή «ναδήρ-ζενίθ» του τόπου, διερχόμενος όμως και από το κέντρο της γης. Αυτός ο «ορίζοντας» χωρίζει την «ουράνιο σφαίρα» σε δύο ημισφαίρια. Το ημισφαίριο που περιέχει το «ζενίθ» λέγεται «ορατό», επειδή έχει τα ουράνια σώματα που βλέπουμε και το άλλο που περιέχει το «ναδίρ» λέγεται «αόρατο» για τον αντίθετο λόγο.
***Μάϊνα: Κέλευσμα στη ναυτική γλώσσα , που χρησιμοποιείται πολύ. Σημαίνει να λασκάρουμε, να κατεβάσουμε, να καθαιρέσουμε πάντα υπό έλεγχο. Εάν είναι σύνθετο, ως «μάϊνα -μπάντου», τότε σημαίνει «άστο εντελώς ελεύθερο» π.χ. τον κάβο.
***Μαϊνάρω: Λασκάρω, χαλώ.
***Μαινόμενη θάλασσα (η): Έτσι ονομαζότανε παλιά η κατάσταση της θάλασσας που αντιστοιχούσε στον άνεμο των 8 Bf, δηλαδή «Πολύ τρικυμιώδης, με ύψη κυμάτων από 9-14 μ.» , όπως χαρακτηρίζεται σήμερα από την ΕΜΥ.
***Μαΐστρα (η): Η κοινή ονομασία της «μεγίστης» (βλέπε λέξη).
***Μαϊστράλι (το): Ο ελαφρύς «μαΐστρος» (βλέπε λέξη).
***Μαΐστρος (ο): Κοινή ονομασία του βορειοδυτικού (ΒΔ) ανέμου, που έχει επίσημη ονομασία «Σκίρων». Σύμφωνα με την ανάλυση των καιρών στον ελλαδικό χώρο, o Σκίρων (ΒΔ-Μαΐστρος) επικρατεί σχεδόν όλο τον χρόνο στο Ιόνιο +ΝΑ Αιγαίο+Δυτικά Κρήτης , αλλά και στο κεντρικό Αιγαίο, ενώ στις άλλες περιοχές των Ελληνικών θαλασσών πνέει κατά περιόδους και βασικά την καλοκαιρινή περίοδο με εξαίρεση το ΒΑ Αιγαίο, όπου θα τον βρούμε και τον χειμώνα κάποιες φορές. Είναι άνεμος που φέρνει συχνά καταιγίδες, προκαλεί καταστροφές και εικονίζεται ,στους “Αέρηδες” ,να αδειάζει απότομα νερό από μια υδρία (κανάτα).
Η λέξη “Μαΐστρος”, προέρχεται από την Βενετική λέξη maistro (μέγιστος) και λατινικά magister(magnus) (μέγας, ισχυρός).Συχνά αναφέρεται και ως μαϊστράλι, που έχει κυριαρχήσει και στην καθημερινή ζωή. Η ονομασία «Μαΐστρος » ,όπως μου είπαν, καθιερώθηκε από τους Ενετούς, όταν κατείχαν την Κρήτη, που με βάση την Candia (Ηράκλειο), ονομάτισαν τους καιρούς. Εκφράζει την κατεύθυνση που ήταν η Βενετία, όπου και η έδρα του Μέγα Μάγιστρου. Το «μαϊστράλι”( βενετικά maistral) που φυσάει το καλοκαίρι στην Αδριατική/Ιόνιο, είναι ένα φρέσκο αεράκι που συνοδεύονται από πολύ καλές καιρικές συνθήκες. Όταν λέμε, στον πληθυντικό, “τα μαϊστράλια”, εννοούμε τους μεταβλητούς ανέμους με μέση ΒΔ διεύθυνση. Υποκοριστικά δε το “μαϊστραλάκι”,είναι ο “ελαφρύς” ΒΔ άνεμος. Οι Ιταλοί, υποκοριστικά, λένε “τραμουντανέλλα” ,επειδή λόγω της αδύναμης πνοής του, δεν μπορείς να διακρίνεις εάν φυσάει από τον Βορρά ή από τον Σκίρωνα(Μαΐστρο).
***Μαϊστροτραμουντάνα (ο): Ο ΒΒΔ άνεμος/διεύθυνση (Βορειοβορειοδυτικός). Επίσημη ονομασία «Σκιρωνοβορράς» (βλέπε λέξη).
***ΜΑΚ: Σύντμηση που χρησιμοποιείται στο Ναυτικό για να δηλώσει ότι το σκάφος τέθηκε σε «Μακρά Ακινησία», με σκοπό την εκτέλεση γενικών επισκευών και εργασιών. Είναι μία περιοδική κατάσταση στη ζωή ενός πλοίου.
***Μάκα (η): Η βρώμα, η γλίτσα, (βλέπε λέξεις).
***Μακαράς (ο): Η κοινή ονομασία του «τροχίλου» (βλέπε λέξη).
***Μακαράς με σκουλαρίκι (ο): Η κοινή ονομασία του «τροχίλου με τροπό» (βλέπε έκφραση). Ο μακαράς που φέρει περιφερειακά και τον περιδένει σφιχτά ένα σχοινί για την ανακρέμασή του .
***Μάκινα (η) Η μηχανή, το μηχάνημα.
***Μακρά (η): Με την λέξη αυτή εκφράζουμε την χρονική διάρκεια π.χ. λέμε «σφύριξε μία μακρά».
***Μακρά αμμάτιση (η): Βλέπε «μάτιση χωρίς καβίλια» Την λέμε και «δρομική αμμάτιση» ή «άκεστρο αμμάτιση» (χωρίς την βοήθεια «κέστρας/καβίλιας» (βλέπε λέξεις/εκφράσεις).
***Μακραίνω: Η ενέργεια να τεντώσουμε ένα σχοινί, να το ξετονίσουμε, να το εκτείνουμε.
***Μακράν: Σε μεγάλη απόσταση.
***Μακρινάρια (τα): Η κοινή ονομασία των «ταινιών της εσχάρας», που είναι δοκοί παράλληλοι στην «ναυπηγική κλίνη» (βλέπε εκφράσεις) .
***Μακρινός (ο): Βλέπε λέξη «μακρύς» κάβος.
***Μακροβούτι (το): Βουτιά στο νερό, σε μεγάλη απόσταση/βάθος.
***Μακροματισιά (η): Η κοινή ονομασία της «μακράς αμμάτισης» (βλέπε έκφραση).
***Μακρυά: Γράφεται και «μακριά» . Συνηθίζεται στην γλώσσα των ναυτικών, να χρησιμοποιείται η λέξη «αλάργα», π.χ. σε μακρινή απόσταση από την ακτή.
***Μακρυά απ΄ το λιμάνι: «Βάρδα πόρτο» (βλέπε έκφραση).
***Μακρύς (ο): Βλέπε λέξη «λογκάδος» κάβος. Ο «μακρινός» (βλέπε λέξη).
***Μάκτρο (το): Κοινώς η μεγάλη «πετσέτα» (βλέπε λέξη). Έτσι λέγαμε στην ΣΝΔ την μεγάλη πετσέτα, που χρησιμοποιούσαμε για να σκουπίσουμε το σώμα μας.. Την διαχωρίζαμε από την μικρή πετσέτα, που την αποκαλούσαμε «προσόψιο». «Μάκτρο» γενικά, είναι το κοινώς λεγόμενο «σφουγγιστήρι» ή και «πατσαβούρα», για κάθε δουλειά.
***Μάλαγμα (το): Το βρήκα στην εγκυκλοπαίδεια ότι,είναι η επίσημη ναυτική ονομασία της «στρωμάτσας», όπου «στρωμάτσα», έμαθα να λέω το μακρόστενο μεγάλο «μπαλόνι/παράβλημα», που το τοποθετούμε παράλληλα με την ίσαλο γραμμή του πλοίου, κρεμασμένο απ΄τις δυο του άκρες, για αποφυγή πρόσκρουσης κατά τους χειρισμούς παραβολής/πλεύρισης. Η ΑΙ μου έδωσε την ακόλουθη απάντηση «μάλαγμα = προστατευτικό παράβλημα του πλευρού πλοίου – Ναυτικό Λεξικό (τέλη 19ου αι.):«Μάλαγμα”= παν ότι κρεμάται εις τα πλευρά του πλοίου προς άμβλυνσιν των προσκρούσεων κατά τον παραβολισμόν.» Τελικά, τα σημερινά εγχειρίδια Ναυτικής Τέχνης αναγράφουν ότι επίσημη ονομασία είναι «Παράβλημα».
***Μαλάγρα (η): Ένα δύσοσμο μείγμα πολτοποιημένο, που ρίχνουμε στη θάλασσα, στο μέρος που θα ψαρέψουμε με αγκίστρι. Στο νησί μου το λέγαμε «μπασμός» (βλέπε λέξη).
***Μαλακό πλοίο (το): Όρος της ναυπηγικής που σημαίνει το «απαλά λικνιζόμενο πλοίο», ενώ ο αντίθετος όρος είναι «σκλήρο πλοίο» (βλέπε έκφραση), που σημαίνει το γρήγορο και βίαιο διατοιχισμό/μπότζι.
***Μαλάρια (η): Η ελονοσία .
***Μαλαστούπα (η): (Βλέπε λέξη «λαμπάς» ή και «πυρσός»). Παλιά στα πλοία “ποτίζανε” ένα “στουπί” με πετρελαιοειδή είδη και το άναβαν για κάθε χρήση.
***Μάλη (η): Η μασχάλη. Το λέμε μόνο στο στρατιωτικό παράγγελμα «υπό μάλης, αρμ».
***Μαλλινάκια (τα): Κοινώς τα «ανεμούρια» (βλέπε λέξη). Λωρίδες από ύφασμα/ μαλλί, σε ορισμένα σημεία των πανιών, για να δείχνουν την ομαλή ροή του αέρα στα σημεία αυτά (το «τριμάρισμα» – βλέπε λέξη- του πανιού).
***Μάνα σχοινιού (η): Η αρχή του σχοινιού.
***Μανδάλιο (το): Κοινώς «μαντάλι» (βλέπε λέξη), το κάτω τμήμα του «νομέα/πόστα» (βλέπε λέξη) σε ξύλινο πλοίο.
***Μάνδαλος (ο): Η λαβή, το πιάσιμο του νερού (η κουπιά).
***Μανδράκι (το): Ενας μικρότερος όρμος από το «καραβοστάσι» (βλέπε λέξη), όπου σκάφη κάποιου μεγέθους μπορούν να καταφύγουν με ορισμένες καιρικές συνθήκες (όπως το Μανδράκι στη ν.Νίσυρο).
***Μανδύας (ο): Τον γνώρισα με την ονομασία «χλαίνη» (βλέπε λέξη), που στην ουσία είναι ένας «επενδύτης» , αν και ο «επενδύτης» έχει καταλήξει να ονομάζεται ένα ρούχο , σε διαστάσεις μεταξύ σακακιού και ημίπαλτου. Ο «μανδύας» είναι μια «χλαμίδα» από χοντρό ύφασμα, καλύπτει δε όλο το σώμα και γι΄αυτό λέγεται και «γαμπάς»(βλέπε λέξεις). Τον «μανδύα της φυλακής» τον λέγαμε «πατατούκα της βάρδειας».
***Μανέλα (η): Κοινή ονομασία της «σκυτάλης» (βλέπε λέξη). Λέγεται και «μανιβέλα», «μαναβέλα» και «μανοβέλα». Περιστρεφόμενος μοχλός, που χειριζόμαστε για λόγους περιστροφής.
***Μανετζάρω ή και μανιτζάρω Χειρίζομαι και τακτοποιώ.
***Μάνι-μάνι: Γρήγορα , από χέρι σε χέρι.
***Μανιατό (το): Συσκευή που παράγει σπινθήρα, για να πάρει μπροστά μια μηχανή εσωτερικής καύσης.
***Μάνικα (η): πλαστικός και εύκαμπτος σωλήνας για τη μεταφορά συνήθως μεγάλης ποσότητας νερού, που χρησιμοποιούμε στα σκάφη για κατάσβεση φωτιάς.
***Μανιτζέβελο (το): Λέγεται και «μαντζέβελο» (βλέπε λέξη) και εννοούμε το ευκολοχείριστο.
***Μανίλα (η): Έτσι ονομάζονται τα σχοινιά/κάβοι από ίνες είδους μπανάνας των Φιλιππίνων .
***Μανιτάρι (το): Βλέπε και έκφραση «μυκητοειδής άγκυρα». Το «μανιτάρι» δεν είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη άγκυρα σε μας, καθώς χρησιμεύει σε μόνιμα αγκυροβόλια σε πυθμένες άμμου και λάσπης. Συνήθως χρησιμοποιείται σε αγκυροβολία φαρόπλοιων, λόγω της αντοχής στην κακοκαιρία. Έχει σχήμα μανιταριού και είναι κατάλληλο για ναύδετα/ρεμέτζα, (βλέπε λέξεις).
***Μανιτζέβελο (το): Το «ευχείριστο» (βλέπε λέξη).
***Μανιφέστο (το): Το δηλωτικό φορτίου.
***Μανκάρω/μαγγάρω (επί ανέμου): Κοπάζει ο άνεμος.
***Μανκάρω πανιά: Ελαττώνω ιστία.
***Μανόμετρο (το): Το «θλιβόμετρο» (βλέπε λέξη). Όργανο που μετράμε την πίεση των υγρών και των αερίων.
***Μανούβελο (το): Μια άλλη ονομασία του «εργάτη/βαρούλκου» (βλέπε λέξεις) ,που τον λέμε και «αργάτη».
***Μανούβρα (η): Ο χειρισμός των αρμένων και κατ΄επέκταση του αρμενίζοντος σκάφους. Όμως, το λέμε και για ανθρώπους που χρησιμοποιούν ασυμβίβαστους τρόπους, ως προς την ευθύτητα και την ηθική. Αυτός, λέμε, είναι «μανουβρατζής».
***Μανουβράρω: Χειρίζω (βλέπε λέξη).
***Μαντάλι (το): Βλέπε λέξη «μανδάλιο».
***Μαντάρι (το): Η κοινή ονομασία της «υπέρας», που είναι ένα σχοινί με το οποίο χειρίζουμε τις κεραίες των ιστίων/πανιών της ιστιοφορίας. Το σχοινί αυτό το στερεώνουμε στην προσωρινή επιθυμητή θέση με δεσμό, που ονομάζεται «υπερόδεσμος», κοινώς «δέσιμο του σολόγγου», (βλέπε λέξεις).
***Μαντάρι σπινακόξυλου (το): Μαζύ με το «ποδάρι» ρυθμίζουν το ύψος της ελεύθερης άκρας του «σπινακόξυλου» ,(βλέπε λέξεις).
***Μαντατοφόρος (ο/η): Το άτομο που φέρνει τα νέα, τις ειδήσεις.
***Μανταφούντια (τα): Βλέπε λέξη «μαραφούντια».
***Μαντέκι (το): Η κοινή ονομασία του «κεροίακου» (βλέπε λέξη). Το σχοινί που ανεβοκατεβάζουμε την κεραία/αντέννα (βλέπε λέξεις) στο σκάφος.
***Μαντέμι (το): Ο «χυτοσίδηρος» (βλέπε λέξη).
***Μαντέμια της σαβούρας (τα): Οι «σόλοι» (βλέπε λέξη). Τα κομμάτια χυτοσίδηρου του «έρματος» (βλέπε λέξη).
***Μαντζαπλί (το): Η κοινή ονομασία του «λυκίσκου» (βλέπε λέξη),του σιδερένιου «τρόχιλοου/μακαρά ,που ανοίγει στο πάνω μέρος για να περάσουμε το καλώδιο.
***Μαντιζέλο (το): Η κοινή ονομασία του «έκφορου» (βλέπε λέξη). Το σχοινί που μικραίνουμε το τετράγωνο πανί στα ιστιοφόρα πλοία.
***Μαντοκαμπάνα (η): Πρόσθετος «επίτονος/ξάρτι» ΄(βλέπε λέξεις).
***Μαντοπόδαρο (το): Η κοινή ονομασία του «κρεμαστήρα» (βλέπε λέξη), του σχοινιού με ροδάτζα για χρήση κοτσαρίσματος.
***Μάντος (ο): Το «πολύσπαστο» (αποτελείται από δύο ή περισσότερα «σύσπαστα») (βλέπε λέξεις) , που χρησιμοποιείται για τον χειρισμό βαρέων αντικειμένων, επειδή αυξάνεται το μηχανικό κέρδος.
***Μαούνα (η): Η κοινή ονομασία της «φορτηγίδας» (βλέπε λέξη). Υπηρετικό σκάφος του λιμανιού, με ή χωρίς κατάστρωμα, μικρού βυθίσματος, συνήθως χωρίς ιδίαν κίνηση, αλλά ρυμουλκούμενο. Και μια ιστοριούλα: Στο νησί είχαμε τέτοιες μαούνες, που φόρτωναν τα τεράστια βαρέλια με το μοσχάτο κρασί και το πήγαιναν στα γαλλικά πλοία, προς μεταφορά. Η διαδικασία ήταν , να αγκυροβολήσει το πλοίο στον όρμο, να δώσει λογκάδο κάβο στη στεριά και οι μαουνιέρηδες ,πάνω στη μαούνα, να τραβάνε τον κάβο και να πηγαίνουν την φορτωμένη με βαρέλια κρασί μαούνα, απ΄την παραλία στο πλοίο, για εκφόρτωση. Ανάμεσα σ΄αυτούς ήταν και κάποιος «σωματαράς», που η εργασία αυτή τον είχε κάνει «σούπερμαν». Έτυχε ,λοιπόν, την δεκαετία του 1950, νάρθει στο νησί μια ομάδα στίβου του Παναθηναϊκού για αγώνες και στο γήπεδο ,όταν έριχναν σφαίρα, ο κόσμος «απαίτησε» να δοκιμάσει και ο «Στράλιας» (παραγκώμη/πατατσούκλι), ο ναυτεργάτης μαουνιέρης . Όταν με τα πολλά κατέβηκε απ τις κερκίδες και έπιασε την σφαίρα , αυτή χάθηκε στην θεόρατη παλάμη του. Όταν την εκσφενδόνισε κυριολεκτικά, όλοι μείνανε με το στόμα ανοιχτό, με το πόσο μακριά και χωρίς παλμό φυσικά ,την έριξε. Το αποτέλεσμα είναι ότι δεν έγινε τίποτα ,γιατί ο «Στράλιας» είχε προτεραιότητα την οικογένειά του και οι εποχές τότε, μετά την κατοχή, ήταν δύσκολες.
***Μαούνα της φαγάνας (η): Κοινή έκφραση του «κανθάρου» (βλέπε λέξη).
***Μαουνιέρης (ο): Πλήρωμα της “μαούνας/φορτηγίδας”, αλλά και ο ιδιοκτήτης.
***Μάπα (η): Η κοινή ονομασία της «πόρπης» (βλέπε λέξη), που ευρίσκονται στα «καταστρώματα/μπουλμέδες», για να «κοτσάρουμε» το οτιδήποτε έχει ανάγκη «μποτσαρίσματος». «Μάπες» αποκαλούμε και τις ειδικές οπές/τρύπες στα «καταστρώματα/μπουλμέδες», που ο σκοπός τους είναι, να υποδεχτούν τον γάντζο/διαμορφωμένη άκρη των «εντατήρων/καλωδίων» που ασφαλίζουν το φορτίο.

***Μαραβίλια (η): Ο «επάρτης» (βλέπε λέξη). Ο σταθερός «τρόχιλος/μακαράς».
***Μαραβίλια του νερού (η): Κοινή έκφραση, που χρησιμοποιείται για τον «ενθέτη». Είναι , θα λέγαμε, ένα «σύσπαστο/παλάγκο» , που πολλαπλασιάζει το βάρος που θα ανυψώσουμε, σε σύγκριση με την ανυψωτική δύναμη που θα βάλουμε, (βλέπε λέξεις).
***Μαραγκιασμένο (το): Αυτό που είναι αφυδατωμένο, συρρικνωμένο, μαραμένο.
***Μαραγκόδεμα (το): Κοινή ονομασία του «ξυλόδεσμου» (βλέπε λέξη), που χρησιμοποιείται, για να σηκώσουμε ένα βάρος με σχοινί.
***Μαραγκός (ο): Κοινή ονομασία του “ξυλουργού”, που στα σκάφη καλείται “ναυτοξυλουργός” ή “καραβομαραγκός”, (βλέπε λέξεις).
***Μαράσλειο (το): Η περιοχή στην Αθήνα που είναι το Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών (ΝΝΑ).
***Μαραφούντια (τα): Κοινή ονομασία των «παραδετών» των «σκηνών» και των «αιωρών», που χρησιμοποιούνται στην ανάταση των «σκηνών», για την στερέωσή τους και την περίδεση των «αιωρών», όταν τις τυλίγουμε.
***Μαρέα (η): Η «παλίρροια» (βλέπε λέξη).
***Μάρε Γκρέκουμ (η): Η άλλη ονομασία του Κόλπου του Λέοντος, που βρίσκεται στη νότια Γαλλία, γνωστού για τις φουρτούνες του.
***Μαρίνα (η): Λιμενίσκος σκαφών αναψυχής.
***Μαρινάρης (ο): Λέγεται και «μαρινέρος» ή και «μαρνέρος» (βλέπε λέξεις). Ο ναυτικός.
***Μαρινέρος (ο): Βλέπε λέξη «μαρινάρης».
***Μαρνέρος (ο): Βλέπε λέξη «μαρινάρης»
***Μαρκ, ευθεία (η): Με την μέθοδο αυτήν και χρησιμοποιούντες τον εξάντα για την λήψη γωνίας αστεριού, προσδιορίζουμε την «ευθεία θέσεως» του πλοίου μας, στην ανοιχτή θάλασσα.
***Μάρκα (η): Το σήμα, το σημείο.
***Μαρκάδος (ο): Ο σημειωμένος.
***Μαρκάρισμα (το): Το «φίμωμα» (βλέπε λέξη) των σχοινιών γενικά.
***Μαρκάρω: Σημειώνω,καταγράφω.
***Μαρκόνης (ο): Ο «τηλεγραφητής» (βλέπε λέξη), σ΄ ένα πλοίο.
***Μαρμαίρον φως (το): Σαν χαρακτηριστικό ακτινοβολίας φάρων είναι το συνεχές παλμικό (300 εκλάμψεις/ανά λεπτό) φως, που λαμποκοπεί, χωρίς να είναι διαλείπον (βλέπε λέξη). (Εγκυκλοπαίδεια).
***Μαρμαρυγή αστεριών (η): Κοινώς το «τρεμόπεγμα» των αστεριών ή που τρεμολάμπουν.
***Μαρς (το): Κέλευσμα για βάδισμα. Προέρχεται από το γαλλικό «marche”.
***Μαρτυρία (η): Η «έκθεση» (βλέπε λέξη).
***Μασίνι (το): Το μηχάνημα.
***Μάσκα (η): Βλέπε λέξη «δευτερόπλωρα». Το λέμε και «μάγουλο» ή «παρειά» (βλέπε λέξεις).
***Μασκάδο πλοίο (το): Το πλοίο που έχει εξωγκομένη πλώρη.
***Μασκαρέ (το): Φαινόμενο παλιρροιακό (διεθνής γαλλικός όρος), που συμπίπτει με το κύμα της πλημμυρίδας, δηλαδή όσο ανεβαίνουν τα νερά μέχρι την πλήμμη και εκδηλώνεται στα στόμια των μεγάλων ποταμών. Ο Έλληνας γεωγράφος Στράβων (1ος π.Χ.αι,) το ονόμαζε «αναδρομή». Το φαινόμενο αυτό είναι ένας κυματισμός, που κυλάει με θόρυβο και αφρίζει πάρα πολύ, στα αβαθή.
***Μασκάρω: Καλύπτω, αποκρύπτω.
***Μαστέλο (το): Ο «κάδος» (βλέπε λέξη).Το δοχείο για τα υγρά.
***Μάστορης (ο): Βλέπε έκφραση «Μέγιστος νομέας».
***Μασχαλίζω άγκυρα: Κοινώς την «τραβερσώνω», την «νετάρω» (βλέπε έκφραση «ευπρεπίζω άγκυρα») .
***Μασχαλίστηκε: Με την λέξη αυτή ενημερώνει η ομάδα «προστέγου» την «γέφυρα», κατά την «άπαρση» του πλοίου από αγκυροβολία, ότι η άγκυρα μπήκε στη θέση της στον «στορέα/χωνί/καλούπι», του «οκίου/οφθαλμού», για να ακολουθήσει η «έχμασή/μποτσάτισμά/ασφάλισή» της με τον «αλυσοδέτη» (συνήθως «γάφα»), που διαθέτει εντατήρα για να πάρουμε τα «μπόσκα» και να την φερμάρουμε, να μην παίζει στο ταξείδι. Η εντολή από την «γέφυρα» της «διάλυσης απάρσεως» εκδίδεται, όταν λάβει από το «πρόστεγο» την αναφορά «στερέωση», που σημαίνει ότι η άγκυρα «μποτσαρίστηκε/στερεώθηκε».
***Μασχαλιστήρας (ο): Κοινώς ο «πεσκαδούρος» (βλέπε λέξη), που είναι μια αρπάγη με δύο άγκιστρα/τσιγκέλια.
***Ματζαπλί (το): Κοινή ονομασία του «λυκίσκου» (βλέπε λέξη). Σιδερένιος μεγάλος «τρόχιλος/μακαράς», σπαστός με άνοιγμα στο πάνω μέρος, για να περνάμε το αγόμενο (σχοινί/σύρμα). Δεν το χρησιμοποιούμε όταν η ασφάλεςια ζωής εξαρτάται από αυτόν. Στο εμπόριο τον συνάντησα και σαν «μπαστέκα σπαστή», (βλέπε λέξεις).
***Μάτι αγκύλης (το): Το κλειστό μέρος της αγκύλης/θηλειάς.
***Μάτι του κυκλώνα (το): Ονομάζεται το κέντρο του «κυκλώνα» (βλέπε λέξη), που είναι μια περιοχή διαμέτρου 15-20 ν.μλ. Στην περιοχή αυτή, ο άνεμος έχει μικρές εντάσεις (15 κόμβους και λιγότερο) και η νέφωση ελαττώνεται σημαντικά μέχρι πόυ διακρίνεται το γαλάζιο χρώμα του ουρανού. Η θάλασσα έχει ογκώδη κύματα αποθαλασσίας, που είναι συγκεχυμένα καθώς έρχονται απ΄όλες τις περιοχές του κυκλώνα. Στην περιφέρεια του ματιού, που ονομάζεται «τοίχος του ματιού» (βλέπε έκφραση), έχει πολύ ισχυρούς ανέμους με ογκώδη κυματισμό.
***Ματίζω, μάτιση ; Βλέπε «αμματίζω, αμμάτιση».Η συνένωση σχοινιών.
***Ματικάπι (το): Το τρυπάνι.
***Μάτιση με καβίλια (η): «Βραχεία αμμάτιση» ή «κεστρωτή αμμάτιση» (βλέπε εκφράσεις). Η μάτιση με «καβίλια/κέστρα».
***Μάτιση χωρίς καβίλια (η): Την λέμε και «δρομική αμμάτιση» ή «άκεστρο αμμάτιση» ή και «μακρά αμμάτιση» (βλέπε εκφράσεις).
***Ματισιά (η): Η κοινή ονομασία του «συνάμματος» (βλέπε «αμματίζω», «αμμάτιση» και «σύναμμα»).
***Ματρακάς (ο): Είδος σφυριού με βάρος πάνω από ένα κιλό. Έχει σιδερένια χοντρή κεφαλή, σε σχήμα παραλληλόγραμμου και ξύλινη λαβή.
***Μάτσα (η): Η κοινή ονομασία του «κέρκου» (βλέπε λέξη). Άλλες ονομασίες «ράντα», «μπούμα» (βλέπε λέξεις).
***Ματσακόνι (το): Σφυρί για να βγάζουμε την σκουριά/χρώματα από την λαμαρίνα και κατ΄ επέκταση όλα τα εργαλεία που χρησιμοποιούμε γι΄ αυτήν την δουλειά.
***Μάτσο (το): Η κοινή ονομασία του «ορμαθού» (βλέπε λέξη).
***Ματσόλα (η): Ένα είδος ξύλινου δικέφαλου σφυριού.
***Ματσόλα πατερναρίσματος (η): Η κοινή ονομασία της «καλόσφυρας» (βλέπε λέξη). Την λέμε και ο «τυπάς».
***Μαύρες σφαίρες/σχήματα (οι): Τα σκάφη στις διάφορες καταστάσεις τους , εν πλώ και εν όρμω, κατά την διάρκεια της μέρας, επιδεικνύουν διάφορα σήματα, σύμφωνα με τον ΔΚΑΣ (Διεθνείς Κανονισμοί προς Αποφυγή Συγκρούσεων-βλέπε έκφραση). Ειδικά θα μνημονεύσουμε την «μία μαύρη μπάλα» που επιδεικνύουν τα σκάφη όταν είναι αγκυροβολημένα και τις «δύο μαύρες μπάλες», σε κατακόρυφη γραμμή, όταν έχουν προσαράξει (Κανόνας 30), καθώς και τις «τρείς μαύρες μπάλες»,σε κατακόρυφη γραμμή, της ακυβερνησίας.
***Μαύρη θάλασσα (η): Ο «Εύξεινος Πόντος». Κατ΄ αντιστοιχία τα χρόνια της τουρκοκρατίας είχε ονομαστεί το Αιγαίο Πέλαγος , ως «Άσπρη Θάλασσα» και ο Αιγαιοπελαγίτης ως «Ασπροθαλασσίτης» (βλέπε λέξη).
***Μαύρη πυρίτιδα (η): Αυτό είναι το γνωστό μας μπαρούτι.
***Μαυρίλα (η): Ο «ζόφος» (βλέπε λέξη), το σκοτάδι.
***Μαυρομύτα (η): Μια απ΄ τις κοινές ονομασίες της «γραφίδας». Η «πένα», το «καλαμάρι» (βλέπε λέξεις).
***Μαύρος κατάλογος (ο): Τηρείται από ένα κράτος, για λιμάνια που είναι ανεπιθύμητη η προσέγγιση Εμπορικού πλοίου.
***Μάχιμος Αξιωματικός (ο/η): Το άτομο που έχει την γνώση/ευθύνη της διακυβέρνησης ενός πλοίου, ο σχετικός/κατάλληλος με τις ναυτικές επιχειρήσεις.
***Μάψαυρα (τα): Ασταθής και διαλείπουσα πνοή αύρας, που τα λέμε «σαγανάκια» ή «σπηλιαδούλες». Τα αναγνωρίζουμε όταν στην λιπαρά γαλήνη βλέπουμε περιορισμένες ρυτιδώσεις, που εκδηλώνονται και παύουν μετά από λίγο.
***Μέγα ημιόλιο (το): Κοινώς η «γκλίζα της μαϊστρας» (βλέπε λέξη «ημιόλιο/γκλίζα/μπούμα».
***Μέγα κάτοπτρο (το): Το κάτοπτρο που υπάρχει στην κινητή ακτίνα του εξάντα και μας δίνει την εξ ανακλάσεως εικόνα του αστέρα/αντικειμένου που μετράμε.
***Μεγάλα ιστία/πανιά (τα): Έτσι ονομαζότανε, συλλήβδην, όλα τα τετράγωνα πανιά, στα ιστιοφόρα πλοία, αμέσως μετά το κατάστρωμα, δηλαδή ο ακάτιος, η μεγίστη και ο φόγγος (βλέπε λέξη ιστίο). Κοινώς λεγόντουσαν «τα τρέγα» (βλέπε λέξη «τρέγα»).
***Μεγάλη Άρκτος (η): Η «Μεγάλη Άρκτος» απαρτίζεται από 7 αστέρια, από τα οποία τα 4 είναι σε σχήμα, περίπου, τετραγώνου και στη συνέχεια, από μια γωνία του, ξεκινούν τα άλλα 3, σε τοξοειδές σχήμα. Αν τώρα προεκτείνουμε την ευθεία που ενώνει τα 2 αστέρια (5 φορές) , ας πούμε , της βάσης του τετραγώνου, θα οδηγηθούμε στον «πολικό αστέρα», που μας δείχνει τον βορρά. Ο «πολικός αστέρας» είναι το τελευταίο αστέρι της ουράς της «Μικρής Άρκτου», που είναι σαν την «Μεγάλη Άρκτο» σε σχήμα και αριθμό αστεριών, αλλά αντίθετης κατεύθυνσης, περίπου.
***Μεγάλη Θάλασσα (η): Η «Μεσόγειος Θάλασσα» (βλέπε έκφραση) κατά τους Λατίνους.
***Μεγάλη προτονίδα (η): Κοινώς η «σταντζαβέλλα» (βλέπε λέξη), ένα τριγωνικό πανί, που χρησιμοποιούσαν τα ιστιοφόρα πλοία στην κακοκαιρία και στην «αντιμονή/τραβέρσωμα» (βλέπε λέξεις), δηλαδή όταν έπλεαν πάνω στον καιρό με μικρή ταχύτητα για να πηδαλιουχούνται.
***Μεγάλη χερσόνησος (η): Έτσι αποκαλείται η Βαλκανική/Ιταλική κλπ.σε αντίθεση με την π.χ. Πελοπόννησο, που αποκαλείται απλά «χερσόνησος».
***Μεγάλο (το): Ναυτικά τοπωνύμια που δίνονται σε νησίδες ,όρμους κλπ. .Εδώ αξίζει να πούμε ότι, ένας όρμος της ν. Παλαιάς Καμμένης, στην καλντέρα της Σαντορίνης, κατέναντι της ν. Νέας Καμμένης, όπου και το γραφικό εκκλησάκι του Άη Νικόλα , έχει θερμές πηγές και αξίζει τον κόπο να κάνουμε μπάνιο, όπως σημειώνεται στον «ΕΛΛΑΣ,ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΣ ΟΔΗΓΟΣ» ΤΟΜΟΣ Ι. Να προσθέσω την πληροφορία που ήρθε εις γνώση μου ότι, η πηγή που αναβλύζει από τον βυθό δίνει μια βαθύτερη απόχρωση στο γαλάζιο της θάλασσας και επικρατεί μια βαριά μυρωδιά υδρόθειου. Η παρομονή του σκάφους μας εκεί, έχει και το καλό ότι, βγάζει την οξείδωση από τις επιχαλκώσεις και αφαιρεί τα φύκια/όστρακα που επικάθονται στα ύφαλα.
***Μεγάλο μπαστούνι (το): Βλέπε λέξη «δοράτιο» και υποδιαίρεση «δοράτιο του αρτέμωνα/μπαστούνι του φλόκου».
***Μεγάλος (ο): Η κοινή ονομασία του ιστού που ονομάζεται «μέγας» (βλέπε λέξη), που είναι ο μεσαίος ιστός/ κατάρτι στα τρικάταρτα ιστιοφόρα.
***Μεγάλος σημαιοστολισμός (ο): Ο πανηγυρισμός με την έπαρση Σημαιών και σημάτων στο πλοίο.
***Μεγάλο νησί (το): Π.χ. η Μαδαγασκάρη.
***Μεγαλόνησος (η): Π.χ. η ν. Κρήτη.
***Μέγας (ο): Κοινώς ο «μεγάλος» (βλέπε λέξη). Ο μεσαίος ιστός/κατάρτι στα τρικάταρτα ιστιοφόρα και ο πρυμναίος στα δικάταρτα.
***Μεγάφωνο (το): Το όργανο που μετατρέπει την ηλεκτρική ενέργεια σε ηχητική με αυξομείωση της έντασης.
***Μέγγενη (η): Η κοινή ονομασία της συσκευής που στερεώνουμε αντικείμενα για εργασία.
***Μέγεθος αστέρα (το): Η λαμπρότητα του αστέρα λαμβάνοντας υπόψη και την απόστασή του.
***Μέγεθος πλοίου (το): Οι διαστάσεις του πλοίου.
***Μεγίστη (η): Κοινώς η «μαΐστρα» (βλέπε λέξη), στην ιστιοφόρο ναυτιλία ονομαζότανε, το κατώτερο «τετράγωνο/σταυρωτό» « πανί/ιστίο» του «μέγα/μεγάλου» ιστού/καταρτιού, που είναι το μεσαίο κατάρτι στα τρικάταρτα ιστιοφόρα. (βλέπε λέξεις).
***Μεγίστη (η): Κοινώς «μαΐστρα». Αποκαλούμε έτσι το ιστίο/πανί, σχήματος τριγωνικού ή τραπεζοειδούς, που αναρτάται στο πίσω μέρος του μοναδικού ιστού/καταρτιού και το «πόδωμά» του στερεώνεται στον «κέρκο/μάτσα/ράντα», η δε «κορυφαία» του, στην περίπτωση του τραπεζοειδούς πανιού, αναρτάται σε «κέρας/πίκι» ,(βλέπε αντίστοιχες λέξεις).
***Μέγιστο βεληνεκές (το): Βλέπε λέξη «βεληνεκές». Η μέγιστη απόσταση στην οποία μπορεί να φθάσει ένα βλήμα, όταν εκτοξευτεί.
***Μέγιστο μήκος πλοίου (το): Το μήκος του πλοίου, από το ακρότερο μέρος της πλώρης μέχρι το ακρότερο μέρος της πρύμης. Δεν συμπεριλαμβάνεται ο τυχών πρόβολος και το τυχόν εξέχον πηδάλιο.
***Μέγιστο πλάτος του πλοίου: Το πλάτος του πλοίου συνήθως στο ύψος του μεσαίου νομέα (συμπεριλαμβάνονται και οι προεξοχές).
***Μέγιστο ύψος πλοίου (το): Το ύψος από την ίσαλο μέχρι το ψηλότερο σημείο, στοιχείο απαραίτητο και για να αποφύγουμε ναυτικά ατυχήματα, που ακούμε/βλέπουμε κάτω από γέφυρες κλπ.
***Μέγιστος διαμήκης νομέας (ο): Χαλύβδινος δοκός με διατομή σε σχήμα γωνίας ή «Τ», που τοποθετείται κατά το διάμηκες του πλοίου (Στοιχεία Ναυπηγίας-Ευγενίδειο Ιδρυμα).
***Μέγιστος κύκλος (ο): Ονομάζεται ο κύκλος της γης, που έχει κέντρο το κέντρο της και την χωρίζει σε δύο ημισφαίρια.
***Μέγιστος νομέας (ο): Κοινώς ο «μάστορης», (βλέπε λέξη). Ο νομέας/στραβόξυλο/πόστα» (βλέπε λέξεις), που είναι στο μέσον του πλοίου και παρέχει το «μέγιστον πλάτος», που λέμε παραπάνω.
***Μέδουσα (η): Κοινώς «τσούχτρα» ή «σαλούπα» (βλέπε λέξεις). Ζώο της θάλασσας, σχεδόν διαφανές, χωρίς σπονδύλους, που το τσίμπημά της είναι συνήθως επώδυνο.
***Μέθελκε: Κέλευσμα που σημαίνει «τίρα-μόλα» = «βίρα-λάσκα».
***Μεθέλκω: Κάνω «τίρα-μόλα» (για έκφραση «τίρα-μόλα» βλέπε παρακάτω έκφραση «μόλα όλα»). Για τα πανιά και τους κάβους/σχοινιά λέμε «τιραμολάω/μεταβάλλω/σκαντζάρω».
***Μέθοδος S.M.B. (η): Η μέθοδος αυτή (Sverdrup – Munk-Bretschneider) χρησιμοποιείται στα Λιμενικά Έργα και είναι ένα μοντέλο περιγραφής της κατάστασης της θάλασσας. Η βασική παραδοχή αυτού του μοντέλου είναι ότι, το χαρακτηριστικό κύμα αντιστοιχεί στο φυσικό κύμα, κατά προσέγγιση. Το ύψος και η περίοδος του κύματος, είναι συναρτήσεις της ταχύτητας του ανέμου, του μεγέθους/ αναπτύγματος πελάγους και της διάρκειας/έντασης του ανέμου.
***Μεθορμίζω: Με το ρήμα αυτό δηλώνουμε την κίνηση να αλλάξουμε θέση αράγματος του πλοίου (πρόσδεση/αγκυροβολία) και να πάμε σε μια άλλη. Αλλάζω άραγμα.
***Μεθόρμιση (η): Η πράξη τής ενέργειας του ρήματος «μεθορμίζω».
***Μείγμα (το): Κοινώς το «κράμα» (βλέπε λέξη).
***Μείζονα ιστία (τα): Λέγονται και απλά μόνον «μείζονα». Τα κοινώς «μαγγιόρα πανιά», δηλαδή τα «μεγάλα/τρέγα», που γράφουμε παραπάνω, ήτοι ο «ακάτιος/τρίγκος», η «μεγίστη/μαΐστρα» και η «δολωνίδα/φόγγος» . Πλέον αυτών, συμπεριλαμβάνονται το «δολώνιο/παρουκέτο» και ο «δόλωνας/γάπια», (βλέπε αντίστοιχες λέξεις).
***Μειωτήρας (ο): Συσκευή που μειώνει στροφές προπέλας/δυνάμεως.
***Μελανίες (μετεωρ.) (οι): Από τα κατώτερα (1200μ. μέσος όρος) είδη νεφών, μελανωπά/σκοτεινόφαια. Φέρνουν βροχή ραγδαία και σύντομη.
***Μελανωστρώματα (τα): Είναι στην κατηγορία των «κατωτέρων νεφών», τόσο πυκνά που δεν ξεχωρίζει ο ήλιος και με πολύ γκρίζο χρώμα. Καλύπτουν όλο τον ουρανό και φέρνουν βροχή μεγάλης διάρκειας ,ακόμα και χιονόπτωση.
***Μελάτια (η): Έτσι ονομάζεται μια κατηγορία σφουγγαριών, που είναι μαλακά και ωραία.
***Μελτέμια (τα): Επίσημη ονομασία «ετησίαι» (βλέπε λέξη), όπως και την αρχαία εποχή. Άνεμοι της καλοκαιρινής περιόδου από ΒΔ-ΒΑ διεύθυνσης.
**Μέντε (το): Το «μυαλό», ο «νούς», (βλέπε λέξεις) . Η φαιά ουσία μέσα στο κρανίο, το νοητικό και ψυχοπνευματικό κέντρο του ανθρώπου.
***Μεντεσές (ο): Η κοινή ονομασία του «στροφέα» (βλέπε λέξη). Εξάρτημα που τοποθετείται, βασικά, για να στηρίξει/ανοιγοκλείνει ένα σκέπασμα της οποιασδήποτε θυρίδας.
***Μεντζακάρτα (η): Βλέπε «μέτζο-κάρτα».
***Μεντζάνα (η): Η κοινή ονομασία του «επιδρόμου» (βλέπε έκφραση «επιδρόμου ιστός»). Υπάρχει και η «κόντρα μεντζάνα», αλλά αυτή η έκφραση
είναι η κοινή ονομασία του τετράγωνου ιστίου/πανιού, με την επίσημη ονομασία «δολωνίδα/φόγγος» (βλέπε λέξη).
***Μεντζαρόλι (το): Η «κλεψύδρα» (ακούγεται και ως «κλεψύθρα» για την μέτρηση του χρόνου.
***Μεντζάστρα (η): Η κοινή ονομασία της «μεσίστιας» (βλέπε λέξη) έπαρσης της Σημαίας.
***Μέντζο (το): Βλέπε λέξη «μεντζακάρτα».
***Μέντζο συστολέας (ο): Βλέπε έκφραση «μέσος συστολέας».
***Μένω αλά κάπα: Έκφραση που λέγεται όταν «αντιμεθέλκουμε». Δηλαδή όταν χειρίζουμε τις κεραίες των ιστίων/πανιών σε διάφορη κατεύθυνση («κόντρα μπρατσάρουμε»), σε κάθε ιστό, προκειμένου να «αντηνέμουμε/σοπράρουμε» και να ανακρούσει το σκάφος, (βλέπε αντίστοιχες λέξεις).
***Μένω αρόδο: Αποσαλεύω,(βλέπε λέξη). Η αγκυροβολία/παραμονή (ολιγόωρη με κρατημένες μηχανές) του σκάφους κοντά στην ακτή, (βλέπε λέξη «αρόδου»)
***Μέρα (η): Η λέξη αυτή έχει διττή σημασία. Εννοούμε την «ημέρα» ολόκληρη, αλλά και την περίοδο της «ημέρας» που έχει φως. κατ΄αντιδιαστολή προς την «νύχτα», που επέρχεται το σκοτάδι.
***Μεριά (τα): Βλέπε λέξη «ισχύο».
***Μεριδιανά (τα): Η κοινή ονομασία των μεσημβρινών υψών του ηλίου/αστέρων.
***Μερκατορικός (ο/η/το): Κάθε τι που σχετίζεται με το μερκατορικό σύστημα. Το σύστημα αυτό, του Γεράρδου Μερκάτορος (Φλαμανδός γεωγράφος του 16ου αι.), βασίζεται στα «αυξομερή πλάτη» (βλέπε έκφραση). Χρησιμοποιείται για την κατασκευή των χαρτών μεταξύ των παραλλήλων 65° Β και 65° Ν. Καμιά ασφάλεια δεν παρέχει για ναυσιπλοΐα, στα μεγαλύτερα/πολικά πλάτη. Με απλά λόγια, όπως μας έλεγε στη Σχολή ο αείμνηστος δάσκαλος μας Ναύαρχος Σ. Λαζαρίμος (θυμάμαι που σ΄ ένα βιβλιοπωλείο του Πειραιά, ένας εμποροκαπετάνιος, ζήτησε από τον βιβλιοπώλη το «Ευαγγέλιο» και όταν ρώτησα ποιο είναι αυτό, πήρα, άμεσα, την απάντηση «Μα το βιβλίο η «ναυτιλία» του Λαζαρίμου»), πέστε ότι, παίρνουμε μια γυάλινη σφαίρα με την γη, τους παραλλήλους και τους μεσημβρινούς, ζωγραφισμένους πάνω της. Την περιτυλίγουμε με χάρτινο κύλινδρο, που εφάπτεται μόνο στον ισημερινό. Τοποθετούμε μια αναμμένη λάμπα μέσα στη σφαίρα. Το αποτέλεσμα είναι να προβάλλεται παραμορφωμένη, στον χάρτινο κύλινδρο η ζωγραφιά της γης, με τους παραλλήλους και τους μεσημβρινούς, αλλά με τους παράλληλους και τους μεσημβρινούς σε ευθείες και κάθετες μεταξύ τους . Επίσης βλέπουμε ότι όσο απομακρυνόμαστε από τον ισημερινό (σημείο επαφής), μεγαλώνει, ως είναι φυσικό, η εικόνα και αυξάνονται οι γραμμικές αποστάσεις που εκφράζουν τις ίδιες αποστάσεις στην πραγματικότητα (γι αυτό μας ζητείται να μετράμε τα μίλια στο ύψος της αντίστοιχης κλίμακας του πλάτους). Αυτό είναι στην ουσία το μερκατορικό σύστημα, με απλά λόγια, που έχει την ευκολία της τήρησης της ίδιας πορείας καθώς αρμενίζουμε, δηλαδή την «λοξοδρομία» (βλέπε λέξη)
***Μερκατορική πλεύση (η): Βλέπε «λοξοδρομία».
***Μερλίνο (το): Βλέπε λέξη «μέρμιθος».
***Μερμοδοραφίδα (η): Η τριγωνική σακοράφα.
***Μέρμιθος (ο): Ο «μέρμιθος» είναι σχοινί πολύ λεπτό αλλά μεγάλης αντοχής. Εάν είναι δίπλοκος, τότε έχουμε τον αποκαλούμενο κοινώς «σπάγγο», ενώ εάν είναι τρίπλοκος , αποκαλείται «μερλίνο» και κατασκευάζεται από «κλώσματα» «ακέδρωτα». Τον χρησιμοποιούμε για να ράβουμε οθόνες/καναβάτσα και να κατασκευάζουμε «πορτούζια», (βλέπε λέξεις).
***Μεροδούλι (το): Βλέπε και λέξη «Μεροκαματιάρης».
***Μεροκαματιάρης (ο): Ο «ημερομίσθιος» (βλέπε λέξη), εξ ου και το «μεροκάματο» που είναι η εργασία μιας μέρας και η αμοιβή της,το λεγόμενο «μεροδούλι» (βλέπε λέξη).
***Μερομήνια (τα): Έτσι αποκαλούνται από τον λαό οι πρώτες 3,6,12 μέρες του Αυγούστου, κατ’ άλλους του Ιανουαρίου, που θεωρείται ότι οι καιρικές τους συνθήκες , αντιστοιχούν στις καιρικές συνθήκες των επερχόμενων μηνών.
Σφαίρας που διέρχεται τόσο από τον τόπο αυτόν όσο και από τον βόρειο και νότιο πόλο.αναγράφει η εγκυκλοπαίδεια.
***Μεσαία ή Μέσα νέφη: Στην μετεωρολογία λέγονται τα σύννεφα που η βάση τους είναι στα 2 έως 7 χιλιόμετρα ύψος, (Υψισωρείτες / Altocumulus και Υψιστρώματα / Altostratus).
***Μεσάνυχτα (τα): Βλέπε λέξη «μεσονύκτιο».
***Μεσαπηλιώτης (ο): Ο άνεμος που έρχεται από την ΑΒΑ (ανατολική-βορειοανατολική) διεύθυνση. Κοινώς ο «γρεγολεβάντες» (βλέπε λέξη).
***Μέση Ανατολή (η): Επειδή δεν βρήκα τα σαφή όρια , θα γράψω αυτό που εννοούσε η έκφραση αυτή στον Β΄ΠΠ (εγκυκλοπαίδεια). Είναι ,λοιπόν, τα Δαρδανέλλια, μέχρι τα δυτικά σύνορα της Αιγύπτου, η περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας, ο κόλπος του Άντεν, η ασιατική παραλία του Περσικού κόλπου, τα ανατολικά σύνορα του Ιράν και προς βορράν, ο Καύκασος, ο Εύξεινος Πόντος και η ανατολική Θράκη (επί της Τουρκίας).
***Μέση σκηνή (η): Η μεσιανή τέντα, η τέντα του «μεσόστεγου» (βλέπε λέξη).