Επαγγελματική σχέση σκίππερ η ιδιοκτήτη με το επαγγελματικό σκάφος

όταν βρίσκεται σκιπερας πάνω σε επαγγελματικός σκάφος πρέπει να κόβει ξεχωριστά παροχής υπηρεσιών?
Ναι, η αμοιβή του κυβερνήτη (skipper) πρέπει να χρεώνεται και να εμφανίζεται ξεχωριστά, καθώς φορολογικά και νομικά αποτελεί διαφορετική υπηρεσία από την ενοικίαση (ναύλωση) του σκάφους.
Ο τρόπος με τον οποίο θα κοπεί το παραστατικό εξαρτάται αποκλειστικά από τη σχέση εργασίας του κυβερνήτη με την εταιρεία ή τον πελάτη:
1. Ελεύθερος Επαγγελματίας (Skipper με δικά του βιβλία)
Αν ο κυβερνήτης λειτουργεί ως εξωτερικός συνεργάτης (αυτοαπασχολούμενος):
Έκδοση ΤΠΥ/Τιμολογίου: Εκδίδει Τιμολόγιο Παροχής Υπηρεσιών μέσω του συστήματος myDATA της ΑΑΔΕ.
Προς ποιον: Το τιμολόγιο κόβεται είτε προς τη ναυτιλιακή εταιρεία (π.χ. ΝΕΠΑ) που διαχειρίζεται το σκάφος, είτε απευθείας προς τον πελάτη (ναυλωτή), ανάλογα με το ποιος τον προσέλαβε.
ΦΠΑ: Η υπηρεσία του skipper επιβαρύνεται με τον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ 24%, καθώς δεν εμπίπτει στις απαλλαγές ΦΠΑ που μπορεί να έχει το ίδιο το ναυλοσύμφωνο του σκάφους.
2. Μισθωτός (Πλήρωμα της Ναυτιλιακής Εταιρείας)
Αν ο κυβερνήτης είναι μόνιμο ή εποχικό προσωπικό της εταιρείας που νοικιάζει το σκάφος:
Ασφάλιση/Μισθοδοσία: Αμείβεται μέσω της μισθοδοσίας της εταιρείας (με βάση τις διατάξεις του e-ΕΦΚΑ ή τη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας Πληρωμάτων).
Στο Ναυλοσύμφωνο: Η ναυτιλιακή εταιρεία χρεώνει τον πελάτη για την υπηρεσία του κυβερνήτη. Στο επίσημο ναυλοσύμφωνο (charter party) ή στο συνοδευτικό τιμολόγιο, η αμοιβή του skipper πρέπει να αναγράφεται σε διακριτή γραμμή (ξεχωριστό item) από την αξία του ναύλου.
Γιατί πρέπει να είναι ξεχωριστά;
Διαφορετικός ΦΠΑ: Η ναύλωση επαγγελματικού σκάφους αναψυχής μπορεί να έχει μειωμένο ΦΠΑ ή απαλλαγές ανάλογα με τους πλόες (π.χ. διεθνή ύδατα). Η παροχή υπηρεσιών skipper, όμως, φορολογείται πάντα με 24% στην Ελλάδα.
Νομική Ευθύνη: Ο κυβερνήτης φέρει την αστική και ποινική ευθύνη για την ασφάλεια του σκάφους και των επιβατών. Η ξεχωριστή αναγραφή αποδεικνύει ποιος είχε τη διακυβέρνηση.
Έλεγχοι από το Λιμεναρχείο: Κατά τον έλεγχο των εγγράφων (π.χ. στο Ε.Ε.Π.Σ.Ε.Π.Α. πριν από τον απόπλου), πρέπει να δηλώνεται ξεκάθαρα αν το σκάφος είναι “bareboat” (χωρίς πλήρωμα) ή “skippered”. Τα παραστατικά πρέπει να συμφωνούν με αυτή τη δήλωση.
Θέλετε να μάθετε πώς διαμορφώνεται η παρακράτηση φόρου αν ο skipper κόψει τιμολόγιο σε εταιρεία ή τι ισχύει για την ασφάλιση αν είναι μη απογεγραμμένος ναυτικός;
όταν αυτός ο skipper είναι και παράλληλα στο σκάφος ιδιοκτήτης τι γίνεται
Αν ο skipper είναι ταυτόχρονα και ο ιδιοκτήτης του επαγγελματικού σκάφους (δηλαδή το σκάφος ανήκει στην ατομική του επιχείρηση ή είναι ο μοναδικός εταίρος/διαχειριστής της ναυτιλιακής εταιρείας που το κατέχει), η διαδικασία αλλάζει και γίνεται πιο αυστηρή για την αποφυγή φορολογικών παραβάσεων.
Η βασική αρχή παραμένει: Δεν επιτρέπεται να “συγχωνευτεί” η αμοιβή του skipper μέσα στην τιμή του ναύλου χωρίς να γίνει ορθός διαχωρισμός του ΦΠΑ.
Ο τρόπος έκδοσης των παραστατικών εξαρτάται από τη νομική μορφή της ιδιοκτησίας του σκάφους:
1 Αν το σκάφος ανήκει σε νομικό πρόσωπο (εταιρεία) της οποίας είστε ιδιοκτήτης/μέτοχος, εσείς και η εταιρεία θεωρείστε δύο διαφορετικές νομικές οντότητες.
Αν έχετε ατομική επιχείρηση (μπλοκάκι): Εκδίδετε Τιμολόγιο Παροχής Υπηρεσιών (ΤΠΥ) με 24% ΦΠΑ από την ατομική σας επιχείρηση προς τη ναυτιλιακή σας εταιρεία. Στη συνέχεια, η ναυτιλιακή εταιρεία μετακυλίει αυτό το κόστος στον πελάτη, χρεώνοντάς τον με 24% ΦΠΑ για την υπηρεσία skipper, σε ξεχωριστή γραμμή στο τιμολόγιο του ναύλου.
Αν είστε μισθωτός στην εταιρεία σας: Η εταιρεία σας σάς προσλαμβάνει ως πλήρωμα για το συγκεκριμένο ταξίδι. Η εταιρεία χρεώνει τον πελάτη για την υπηρεσία skipper (με 24% ΦΠΑ) και εσείς αμείβεστε/ασφαλίζεστε μέσω της μισθοδοσίας της εταιρείας σας.
2: Το σκάφος ανήκει σε Ατομική Επιχείρηση
Αν έχετε ατομική επιχείρηση με δραστηριότητα “Ενοικίαση επαγγελματικών σκαφών αναψυχής” και ο ίδιος εκτελείτε χρέη κυβερνήτη:
Ένα Τιμολόγιο, Δύο Γραμμές: Δεν μπορείτε να κόψετε τιμολόγιο στον εαυτό σας. Επομένως, εκδίδετε ένα ενιαίο τιμολόγιο προς τον πελάτη (ναυλωτή), το οποίο όμως έχει υποχρεωτικά δύο διαφορετικές γραμμές (items) λόγω της διαφοράς στον ΦΠΑ:

Κρίσιμα Σημεία που πρέπει να προσέξετε
Απαγόρευση Εικονικού Bareboat (Χωρίς πλήρωμα): Αν στο ναυλοσύμφωνο (charter party) δηλώσετε ότι το σκάφος νοικιάζεται χωρίς πλήρωμα (bareboat), αλλά κατά τον έλεγχο του Λιμεναρχείου βρεθείτε εσείς (ο ιδιοκτήτης) στο τιμόνι, θεωρείται σοβαρή παράβαση. Πρέπει να αναγράφεστε εξαρχής στη λίστα πληρώματος (crew list).

Ποιος νόμος υπάρχει για την παρουσια ιδιοκτητη στο σκαφος κατα την ναυλωση?
Το νομικό και φορολογικό πλαίσιο που ρυθμίζει τη συγκεκριμένη περίπτωση (όταν ο ιδιοκτήτης εκτελεί και χρέη skipper) βασίζεται στον συνδυασμό τριών διαφορετικών νόμων, οι οποίοι ορίζουν αυστηρά τη ναύλωση, τη στελέχωση και τη φορολογία των σκαφών αναψυχής στην Ελλάδα:
1. Νόμος 4926/2022 (Ο βασικός νόμος για τα Σκάφη Αναψυχής)
Είναι ο πλέον σύγχρονος νόμος (ΦΕΚ Α 82/20.04.2022) που αντικατέστησε τον παλαιότερο Ν. 4256/2014.
2.Άρθρο 11 (Στελέχωση): Ορίζει τις προϋποθέσεις για τη διακυβέρνηση του σκάφους. Αν ο ίδιος ο ιδιοκτήτης (ως φυσικό πρόσωπο ή ως εκπρόσωπος της εταιρείας) κατέχει το κατάλληλο δίπλωμα, έχει δικαίωμα να κυβερνά το σκάφος του, αλλά πρέπει υποχρεωτικά να αναγράφεται στην Κατάσταση Επιβαινόντων (Crew List) πριν από την έναρξη του ναύλου.
3.Άρθρο 12 (Ναυλοσύμφωνο) & Άρθρο 15 (Ιδιοχρησιμοποίηση): Ο νόμος ξεχωρίζει αυστηρά την εμπορική εκμετάλλευση (ναύλωση σε τρίτους) από την ιδιοχρησιμοποίηση (όταν ο ιδιοκτήτης χρησιμοποιεί το σκάφος για δική του αναψυχή). Αν ο ιδιοκτήτης βρίσκεται στο σκάφος μαζί με πελάτες, πρέπει να αποδεικνύεται μέσω του ναυλοσυμφώνου ότι βρίσκεται εκεί ως επαγγελματίας κυβερνήτης (παροχή υπηρεσίας) και όχι για δική του διασκέδαση, αλλιώς κινδυνεύει με πρόστιμα εικονικής ναύλωσης και απώλεια των φορολογικών απαλλαγών του σκάφους.

2. Κώδικας ΦΠΑ (Νόμος 2859/2000 – Άρθρο 27 & Παράρτημα ΙΙΙ)
Αυτός ο νόμος επιβάλλει τον υποχρεωτικό διαχωρισμό των γραμμών στο τιμολόγιο:
Διαφορετική Φορολογική Μεταχείριση: Βάσει του Κώδικα ΦΠΑ, ο ναύλος (η ενοικίαση του σκάφους) μπορεί να τυγχάνει μειωμένου συντελεστή ή απαλλαγής υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις πλόων στην ανοιχτή θάλασσα.
Η υπηρεσία skipper όμως θεωρείται “παροχή υπηρεσίας εντός της χώρας” και, βάσει του νόμου, υπάγεται πάντα στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ 24%.
Επειδή πρόκειται για την ίδια ατομική επιχείρηση, ο νόμος περί ΦΠΑ επιβάλλει στο ίδιο παραστατικό να διαχωρίζονται οι συντελεστές ανά είδος υπηρεσίας. Δεν επιτρέπεται να “κρυφτεί” μια υπηρεσία με 24% (skipper) μέσα σε μια υπηρεσία με χαμηλότερο ΦΠΑ (ναύλος).
3. Νόμος 4308/2014 (Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα – ΕΛΠ)
Ο νόμος αυτός ρυθμίζει την έκδοση των τιμολογίων και τη διαβίβαση των δεδομένων στην πλατφόρμα myDATA της ΑΑΔΕ:
Ορίζει ότι κάθε οντότητα (ατομική επιχείρηση) υποχρεούται να εκδίδει παραστατικά που απεικονίζουν με ακρίβεια την πραγματική συναλλαγή.
Στην περίπτωση του ιδιοκτήτη-skipper, το τιμολόγιο προς τον πελάτη πρέπει να περιλαμβάνει διακριτή περιγραφή για κάθε παρεχόμενη υπηρεσία (Ξεχωριστή γραμμή: Ναύλωση σκάφους / Ξεχωριστή γραμμή: Αμοιβή Κυβερνήτη), ώστε να γίνεται σωστά η λογιστική εγγραφή και η απόδοση των φόρων.
Τι ελέγχει το Λιμεναρχείο;
Κατά τον έλεγχο βάσει του Γενικού Κανονισμού Λιμένα, οι αρχές ζητούν το ναυλοσύμφωνο (charter party) και το crew list. Αν στο crew list αναφέρεστε εσείς ως κυβερνήτης/ιδιοκτήτης, το Λιμεναρχείο και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί (ΑΑΔΕ) διασταυρώνουν αν η ιδιότητά σας αυτή έχει δηλωθεί και τιμολογηθεί ορθά, ώστε να αποκλειστεί η “μαύρη” (ανασφάλιστη και αφορολόγητη) εργασία.
Αν το επαγγελματικό σκάφος αναψυχής σας είναι από 12 έως 24 μέτρα, η φορολογική υποχρέωση για ξεχωριστή χρέωση της αμοιβής του skipper (με 24% ΦΠΑ) παραμένει ακριβώς η ίδια. Ωστόσο, αλλάζουν ριζικά οι κανόνες στελέχωσης και οι απαιτήσεις του Λιμεναρχείου:
1. Τι αλλάζει νομικά στα σκάφη έως 24 μέτρα (Ν. 4926/2022)
Δυνατότητα Bareboat: Βάσει του νόμου, όλα τα σκάφη έως 24 μέτρα μπορούν νομικά να εκναυλωθούν χωρίς μόνιμο επαγγελματικό πλήρωμα (bareboat), αν το επιθυμεί ο πελάτης και διαθέτει δίπλωμα.
Κατάσταση Επιβαινόντων (Crew List): Είτε το σκάφος είναι 12 είτε 23 μέτρα, αν εσείς (ο ιδιοκτήτης) εκτελείτε χρέη κυβερνήτη, πρέπει υποχρεωτικά να δηλωθείτε ως «Κυβερνήτης» (Skipper) στο e-Charterparty πριν τον απόπλου και να προσκομίσετε το κατάλληλο δίπλωμα στο Λιμεναρχείο.

Ως Skipper: Αν διαθέτετε ατομικό μπλοκάκι (ελεύθερος επαγγελματίας), κόβετε Τιμολόγιο Παροχής Υπηρεσιών (ΤΠΥ) με 24% ΦΠΑ προς τη ΝΕΠΑ σας.
Η ΝΕΠΑ: Μετακυλίει τη χρέωση στον πελάτη, εμφανίζοντας την αμοιβή skipper σε ξεχωριστή γραμμή με 24% ΦΠΑ στο τελικό τιμολόγιο ναύλωσης.

Αν το σκάφος κάνει ημερήσιους πλόες
Αν το σκάφος εκτελεί ημερήσιους πλόες (day cruises / ημερήσιες εκδρομές), το φορολογικό και νομικό πλαίσιο γίνεται ακόμα πιο αυστηρό, καθώς οι έλεγχοι του Λιμεναρχείου και της ΑΑΔΕ σε τουριστικές περιοχές είναι καθημερινοί.
Ακόμα και για μερικές ώρες ταξιδιού, η υποχρέωση για ξεχωριστή αναγραφή της αμοιβής του skipper με 24% ΦΠΑ παραμένει υποχρεωτική.