Χρειαζεται αλλαγή του μοντέλου φορολόγησης ιδιωτικών σκαφών αναψυχής?
Αλλαγή του μοντέλου φορολόγησης ιδιωτικών σκαφών αναψυχής
Μήπως έρχεται η ώρα της πρότασης της πλήρους αναμόρφωσης του φορολογικού μοντέλου για τα ιδιωτικά σκάφη αναψυχής ώστε να είναι δίκαιο και να μην ψάχνουν οι ιδιοκτήτες άλλες λύσεις ?
Μετα από προσωπική έρευνα αλλά και με την βοήθεια του AI ανάλυσα αρκετά στοιχεία . Δεν ανακαλύπτουμε τον τροχό , αλλά προτείνουμε εφικτές λυσεις στην πολιτεία αντί για τις γνωστές μάχες που επιδιώκουν ορισμένοι. Το πρόβλημα μας είναι υπερκομματικό και με αυτό τον γνώμονά κινούμαστε .
Η Ευρωπαϊκή Λύση: Το Μικτό Μοντέλο (Γαλλία)
Το πιο επιτυχημένο και ώριμο μοντέλο στην Ευρώπη θεωρείται το γαλλικό σύστημα (TAEMUP). Αντί να επιλέξει ανάμεσα στα δύο, η Γαλλία συνδυάζει το μήκος ΚΑΙ την ιπποδύναμη με έναν πολύ έξυπνο τρόπο: [1, 2]
- Κριτήριο Μήκους: Υπάρχει ένα πάγιο τέλος που ξεκινά από τα 7 μέτρα και αυξάνεται ανά μέτρο.
- Κριτήριο Ιπποδύναμης: Προστίθεται ένα επιπλέον ποσό ανάλογα με τη λεγόμενη «φορολογική ιπποδύναμη» (administrative horsepower) του κινητήρα. [1]
- Η «Πράσινη» Δικαιοσύνη: Αν ένα σκάφος είναι ιστιοπλοϊκό (άρα δεν ρυπαίνει), έχει τεράστια έκπτωση ή πλήρη απαλλαγή στο κομμάτι των ίππων. Αντίθετα, αν ένα σκάφος είναι μικρό αλλά έχει πολύ ισχυρό κινητήρα, ενεργοποιείται ο φόρος ιπποδύναμης για να πληρώσει αυτό που του αναλογεί.
Το συμπέρασμα
Αν έπρεπε να επιλεγεί μόνο ένα, το μοντέλο βάσει μήκους είναι το πιο εύκολο στην είσπραξη για το κράτος. Ωστόσο, το μοντέλο βάσει ιπποδύναμης (ή συνδυασμού των δύο) είναι το μοναδικό που καταφέρνει να ξεχωρίσει ένα οικολογικό ιστιοπλοϊκό από ένα ενεργοβόρο ταχύπλοο, κάνοντας τον φόρο πραγματικά δίκαιο.
Το γαλλικό σύστημα φορολόγησης των ιδιωτικών σκαφών αναψυχής, γνωστό ως TAEMUP (πρώην DAFN/DAP), θεωρείται από τα πιο ώριμα στην Ευρώπη. Αντί να βασίζεται σε «τεκμήρια» εισοδήματος που τιμωρούν την ιδιοκτησία (όπως το ελληνικό μοντέλο), εφαρμόζει μια αντικειμενική, ανταποδοτική και περιβαλλοντική χρέωση.
Τα έσοδα από αυτόν τον φόρο δεν πάνε στα γενικά κρατικά ταμεία, αλλά επιστρέφουν απευθείας στη θάλασσα: χρηματοδοτούν την αντίστοιχη Εθνική Εταιρεία Διάσωσης στη Θάλασσα (SNSM), την προστασία των ακτών και την ανακύκλωση παλιών σκαφών.
Το γαλλικό σύστημα βασίζεται σε τέσσερις κύριους άξονες:
- Το «Φίλτρο» των 7 Μέτρων
Το γαλλικό κράτος αφήνει τελείως αφορολόγητη τη μικρή ιδιωτική πλεύση, η οποία θεωρείται λαϊκό χόμπι ή ερασιτεχνική αλιεία. [1]
- Σκάφη με μήκος γάστρας κάτω από 7 μέτρα ΚΑΙ ιπποδύναμη κάτω από ένα συγκεκριμένο όριο (163 ίππους / 22 φορολογικούς ίππους) δεν πληρώνουν απολύτως κανέναν ετήσιο φόρο.
- Το Μικτό Μοντέλο: Μήκος + Ιπποδύναμη
Για σκάφη άνω των 7 μέτρων, ο φόρος προκύπτει από το άθροισμα δύο παραγόντων:
- Το Τέλος Μήκους: Μια σταθερή κλίμακα ανάλογα με τα μέτρα (π.χ. άλλη τιμή για σκάφη 7-8 μέτρα, άλλη για 12-15 μέτρα).
- Το Τέλος Κινητήρα: Ένα ποσό που υπολογίζεται ανάλογα με την ισχύ του κινητήρα.
- Η Μεγάλη Πράσινη Μεταρρύθμιση (Στροφή στα kW)
Το γαλλικό σύστημα εκσυγχρονίστηκε ριζικά. Κατήργησε τους παλιούς «φορολογικούς ίππους» (διοικητική ισχύς) και πλέον φορολογεί την πραγματική ισχύ σε Κιλοβάτ (kW).
- Καθιερώθηκε ένα προοδευτικό σύστημα χρέωσης ανά kW (π.χ. 3€/kW για μικρότερες μηχανές, έως 6€/kW για θηριώδεις κινητήρες).
- Η δικαιοσύνη για τα ιστιοπλοϊκά: Τα ιστιοφόρα, επειδή κινούνται με τον άνεμο, έχουν ελάχιστα kW (μόνο για ελιγμούς στο λιμάνι). Έτσι, ένα μεγάλο ιστιοπλοϊκό πληρώνει σχεδόν μόνο το τέλος μήκους, ενώ ένα ίδιου μεγέθους ταχύπλοο με δύο μεγάλες μηχανές πληρώνει πολλαπλάσια λόγω των kW.
- Κίνητρα για οικολογικά σκάφη: Σκάφη με ηλεκτρικούς κινητήρες ή κινητήρες υδρογόνου απολαμβάνουν τεράστιες εκπτώσεις ή πλήρη απαλλαγή από το τέλος κινητήρα.
- Η Έκπτωση Παλαιότητας
Αντίθετα με την Ελλάδα, όπου οι μειώσεις λόγω παλαιότητας σταματούν γρήγορα, το γαλλικό μοντέλο αναγνωρίζει ότι ένα παλιό σκάφος χάνει την εμπορική του αξία και απαιτεί περισσότερα έξοδα συντήρησης, προσφέροντας σταδιακές εκπτώσεις στον ετήσιο φόρο όσο περνούν τα χρόνια από τη ναυπήγησή του.
Γιατί θεωρείται «πιο σωστό» από το ελληνικό;
- Δεν σε θεωρεί εκ προοιμίου φοροφυγά: Στη Γαλλία δεν χρειάζεται να «δικαιολογήσεις» στην εφορία πού βρήκες τα λεφτά για να συντηρήσεις το σκάφος (δεν υπάρχει τεκμήριο διαβίωσης). Πληρώνεις ένα καθορισμένο, δίκαιο ετήσιο τέλος.
- Προβλεψιμότητα: Ο ιδιοκτήτης ξέρει εκ των προτέρων, με βάση τα τεχνικά χαρακτηριστικά του σκάφους, το ακριβές ποσό του φόρου.
- Περιβαλλοντική συνείδηση: Φορολογεί τη ρύπανση και την κατανάλωση (kW) και όχι απλώς την κατοχή ενός σκάφους.
Για να καταλάβετε τη χαώδη διαφορά ανάμεσα στα δύο συστήματα, ας εφαρμόσουμε μια απευθείας σύγκριση και αναλογία για ιδιωτικό σκάφος 13 μέτρων.
Θα εξετάσουμε δύο σενάρια για το ίδιο μήκος (13 μέτρα), καθώς το γαλλικό σύστημα (TAEMUP) διαχωρίζει δίκαια τη χρήση:
- Σενάριο Α: Μηχανοκίνητο (Cruiser) με 2 κινητήρες Diesel (συνολικής ισχύος 400 kW / περίπου 540 HP).
- Σενάριο Β: Ιστιοπλοϊκό (Sailing Yacht) με έναν μικρό βοηθητικό κινητήρα λιμένος (40 kW / περίπου 55 HP).
Η ΧΑΩΔΗΣ ΔΙΑΦΟΡΑ: ΕΛΛΑΔΑ vs ΓΑΛΛΙΑ (Σκάφος 13 Μέτρων)
Η φιλοσοφία των δύο κρατών αποκαλύπτει γιατί η ιδιωτική αναψυχή διώκεται στην Ελλάδα, την ίδια ώρα που η Ευρώπη εφαρμόζει δίκαια μοντέλα:
- Στην Ελλάδα: Το σκάφος αντιμετωπίζεται εκ προοιμίου ως «τεκμήριο πλούτου και φοροδιαφυγής». Ο ιδιοκτήτης εγκλωβίζεται σε έναν λαβύρινθο εισοδηματικών κριτηρίων, πληρώνοντας υπέρογκα ποσά σε μετρητά.
- Στη Γαλλία (Μοντέλο TAEMUP): Δεν υπάρχουν τεκμήρια εισοδήματος. Το κράτος εισπράττει ένα «Περιβαλλοντικό Τέλος Χρήσης» (σαν τα τέλη κυκλοφορίας των ΙΧ) με βάση τα καθαρά τεχνικά χαρακτηριστικά. Τα έσοδα επιστρέφουν στη θάλασσα για τη διάσωση και την προστασία των ακτών.
ΣΕΝΑΡΙΟ Α: Μηχανοκίνητο Σκάφος 13 μέτρων (Με διπλή μηχανή, συνολικής ισχύος 400 kW / 544 HP)
- Το Ελληνικό Μοντέλο (Τιμωρητικό):
- Ο ιδιοκτήτης πρέπει να δικαιολογεί στην εφορία 35.700 € ετήσιο Τεκμήριο Διαβίωσης, αλλιώς κινδυνεύει με έξτρα φόρο εισοδήματος.
- Επιπλέον, πληρώνει κάθε χρόνο σε καθαρά μετρητά: 4.641 € Φόρο Πολυτελούς Διαβίωσης + 1.000 € Φόρο Πλοίων Β’ Κατηγορίας + 1.123 € Τέλος Πλεύσης (ΤΕΠΑΗ).
- Σύνολο ετήσιας επιβάρυνσης σε μετρητά: 6.764 € (συν το άγχος του τεκμηρίου).
- Το Γαλλικό Μοντέλο (Δίκαιο):
- Ο ιδιοκτήτης δεν ασχολείται ποτέ με την εφορία για το εισόδημά του.
- Λαμβάνει ένα ετήσιο ειδοποιητήριο που περιλαμβάνει: 458 € σταθερό πάγιο για το μήκος της γάστρας + 1.600 € περιβαλλοντικό τέλος για τους ρύπους των 400 kW-540 ίππους.
- Σύνολο ετήσιας επιβάρυνσης σε μετρητά: 2.058 €.
ΣΕΝΑΡΙΟ Β: Ιστιοπλοϊκό Σκάφος 13 μέτρων (Με μικρό βοηθητικό κινητήρα λιμένος 40 kW / 54 HP)
Εδώ αποκαλύπτεται η απόλυτη παράνοια και η αδικία του ελληνικού συστήματος απέναντι σε ένα σκάφος που κινείται με τον άνεμο και δεν ρυπαίνει.
- Το Ελληνικό Μοντέλο (Τιμωρητικό):
- Ο ιδιοκτήτης επιβαρύνεται με 17.850 € Τεκμήριο Διαβίωσης.
- Παρόλο που απαλλάσσεται από τον φόρο πολυτελείας, καλείται να πληρώσει σε μετρητά: 1.000 € Φόρο Πλοίων Β’ Κατηγορίας + 1.123 € Τέλος Πλεύσης (ΤΕΠΑΗ).
- Σύνολο ετήσιας επιβάρυνσης σε μετρητά: 2.123 €.
- Το Γαλλικό Μοντέλο (Δίκαιο):
- Η Γαλλία εφαρμόζει «πράσινη δικαιοσύνη». Επειδή ο κινητήρας είναι κάτω από το αφορολόγητο όριο των 120 kW- 160 ίπποι, ο φόρος μηχανής είναι 0 €.
- Ο ιδιοκτήτης πληρώνει αποκλειστικά και μόνο το πάγιο για το μέγεθος του σκάφους.
Σύνολο ετήσιας επιβάρυνσης σε μετρητά: 458 €.
Πώς βγαίνουν τα νούμερα στη Γαλλία (Αναλογία 13 μέτρων)
Το γαλλικό σύστημα (TAEMUP) για ένα σκάφος 13 μέτρων (κατηγορία 12 έως 15 μέτρων) λειτουργεί με απλή πρόσθεση:
- Σταθερό Τέλος Κύτους (Μήκος): Για σκάφη από 12 έως 15 μέτρα, το κράτος χρεώνει flat 458 € το χρόνο. Αυτό το πληρώνουν και το μηχανοκίνητο και το ιστιοπλοϊκό.
- Τέλος Κινητήρα (kW/Ιπποδύναμη): Εδώ έρχεται η περιβαλλοντική δικαιοσύνη:
- Για το Ιστιοπλοϊκό: Ο κινητήρας του είναι μόλις 40 kW-54 ίπποι. Η Γαλλία έχει αφορολόγητο όριο στους κινητήρες έως 120 kW– 160 ίπποι . Επομένως, το τέλος κινητήρα είναι 0 €. Το ιστιοπλοϊκό θα πληρώσει μόνο τα 458 € της γάστρας.
- Για το Μηχανοκίνητο: Έχει 400 kW – δλδ 540 ίππους . Επειδή ξεπερνά το αφορολόγητο, φορολογείται κλιμακωτά (π.χ. με 4€ ανά kW). Άρα προστίθενται περίπου 1.600 €.
- Συνολικό κόστος: 2.058 €.
Η Αναλογία της Δικαιοσύνης
- Στην Ελλάδα: Το κράτος σας αναγκάζει να εμφανίσετε εισόδημα 35.700 € στην εφορία μόνο και μόνο επειδή έχετε το 13μετρο μηχανοκίνητο σκάφος στο όνομά σας. Αν δεν το έχετε, θα πληρώσετε πρόσθετο φόρο εισοδήματος. Επιπλέον, σας ζητάει 4.641 € μετρητά κάθε χρόνο για φόρο πολυτελείας.
- Στη Γαλλία: Το κράτος δεν ενδιαφέρεται για το εισόδημά σας. Σου λέει: “Έχεις 13 μέτρα σκάφος; Καταλαμβάνεις χώρο στη μαρίνα και ρυπαίνεις με 400 kW; Το κόστος σου για να καθαρίζουμε τις θάλασσες και να συντηρούμε το Λιμενικό είναι 2.058 € τον χρόνο”.
Αυτός είναι ο λόγος που οι ιδιοκτήτες σκαφών θεωρούν το ευρωπαϊκό μοντέλο ανταποδοτικό και δίκαιο και το ελληνικό «τιμωρητικό», αφού το ελληνικό μοντέλο αντιμετωπίζει το σκάφος ως τεκμήριο φοροδιαφυγής και όχι ως μέσο αναψυχής.